Αρχαίος Κώδικας

Μαρτυρία αδιάψευστη της πλούσιας βιβλιοθήκης της Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης παραδίδει ο Πέτρος Παπαγεωργίου στο σύγγραμά του «Αι Σερραι και τα προάστεια τα περί τας Σερρας και η Μονή του Ιωάννου του Προδρόμου», πού δημοσιεύθηκε το 1894 στο περιοδικό Byzantiniche Zeitschrift, πού εξέδιδε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μοναχου Karl Krumbacher. Γράφει ο Π. Παπαγεωργίου: «Το αρχείο της Μητροπόλεως σώζει πολλούς και ογκώδεις τόμους κωδίκων, ών αρχαιότατος και πολυτιμότατος είναι ο τώ αριθμώ 1 επισεσημειωμενος, συγκείμενος εκ φύλλων μεγάλου σχήματος 198 αναμίκτως συνερραμμενων και φερόντων αναγεγραμμενας ποικιλωτατας πράξεις και ιδιοχείρους των αρχιερέων αυτοβιογραφίας ή απλάς παρασημειώσεις κατά τα έτη 1603 – 1837…».
O Κώδικας αυτός, δυστυχώς, όπως και άλλοι χωρίς περιγραφή τόμοι, κλάπηκαν από τούς Βουλγάρους το 1917 και έκτοτε αγνοούνται. Το γεγονός της κλοπής του Κώδικα από τούς Βουλγάρους προδίδεται από την εκδοση το 1918 στην Φιλιππούπολη ενός βιβλίου με τίτλο «Blgariti vf Serskovo Pole» (Οι Βούλγαροι στην Σερραϊκή πεδιάδα). Οι συγγραφείς αυτού του βιβλίου Jordan Pop Georgiev και St. N. Schischkov στην προσπάθειά τους να αποδείξουν τούς ανιστόρητους ισχυρισμούς τους για δήθεν ύπαρξη Βουλγάρων στην πεδιάδα των Σερρών δημοσιεύουν φωτογραφία ολόκληρης σελίδας του περίφημου Κώδικα της Μητροπόλεώς μας, πού ήταν έργο του Μητροπολίτου Σερρών Θεοφάνους (1603 – 1613). Τον Ιανουάριο του 1956 η Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Σερρών και Μελενίκου κατέθεσε υπόμνημα στο Υπουργείο Εξωτερικών της πατρίδας μας ζητωντας την επιστροφή, όπως και εμείς σήμερα, του τόσο πολυτίμου για την ιστορία της τοπικής μας Εκκλησίας, όσο και για την ιστορία της πόλεως των Σερρών, αρχαίου Κώδικα της Μητροπόλεώς μας, πού πιθανότατα βρίσκεται στην βιβλιοθήκη της τέως βασιλικής οικογένειας της Βουλγαρίας.