ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΩΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ

Θεολόγος (Αποστολίδης) 2003

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγος (κατά κόσμον Ιωάννης Αποστολίδης) γεννήθηκε στο Βόλο τον Μάρτιο του 1967. Φοίτησε στην Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1988. Συνέχισε τις σπουδές του στο Μεταπτυχιακό πρόγραμμα της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στον τομέα της εκκλησιαστικής ιστορίας. Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης εξελέγη την 16η Μαΐου 2003. Ενθρονίστηκε στην πόλη των Σερρών την 21η Ιουνίου του ίδιου έτους

 Μάξιμος (Ξύδας) 1984-2003

Ο κατά κόσμον Γεώργιος Ξύδας, γεννήθηκε στην Πρίγκηπο το 1942. Σπούδασε στην Μεγάλη του Γένους Σχολή και στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, ενώ στο Πανεπιστήμιο της Βόννης ολοκλήρωσε, ως υπότροφος της Ευαγγελικής Εκκλησίας, τις γνώσεις του στην εκκλησιαστική Ιστορία. Χειροτονήθηκε Διάκονος το 1964 και Πρεσβύτερος το 1967. Υπηρέτησε ως προϊστάμενος και ιεροκήρυκας στους Ιερούς Ναούς, Παναγίας «Ρόδον το Αμάραντον», Ευαγγελιστρίας και Υπαπαντής του Κυρίου στον Πειραιά. Το 1974 ανέλαβε τη διεύθυνση του ιδιαίτερου γραφείου του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Σεραφείμ και λίγο αργότερα έγινε Πρωτοσύγκελος της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Στις 2 Μαΐου 1984 εξελέγη Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης, χειροτονήθηκε Επίσκοπος στις 3 Μαΐου 1984 και στις 3 Ιουνίου του ιδίου έτους ενθρονίστηκε στον επισκοπικό θρόνο της Μητροπόλεως Σερρών. Εκοιμήθη στις 5 Μαρτίου 2003

 Κωνσταντίνος Β΄ 1965-1984

Ο κατά κόσμον Βασίλειος Καρδαμένης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1910. Αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Χάλκης το 1932. Διάκονος χειροτονήθηκε το 1931 και Πρεσβύτερος το 1936. Υπηρέτησε ως Ιεροκήρυκας και Πρωτοσύγκελος στις Σέρρες. Στις 22 Απριλίου 1956 χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Μηθύμνης. Στις 16 Νοεμβρίου 1965 εξελέγη Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης. Εκοιμήθη στις 4 Απριλίου 1984

 Κωνσταντίνος Α΄ 1924-1961

Ο Κωνσταντίνος Μεγγρέλης γεννήθηκε στη Σινώπη του Πόντου το 1886. Διάκονος χειροτονήθηκε το 1907 και Πρεσβύτερος το 1909. Αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Χάλκης το 1908. Στις 16 Μαρτίου 1914 χειροτονήθηκε τιτουλάριος Επίσκοπος Λεύκης, Βοηθός Επίσκοπος της Μητροπόλεως Χαλκηδόνος. Στις 13 Οκτωβρίου 1922 εξελέγη Μητροπολίτης Ελευθερουπόλεως και στις 9 Φεβρουαρίου 1924 εξελέγη Μητροπολίτης Σερρών. Το 1961 παραιτήθηκε της ενεργού υπηρεσίας. Εκοιμήθη στις 14 Οκτωβρίου 1963

 Χριστοφόρος (Κνίτης) 1918-1924
 Απόστολος Χριστοδούλου 1909-1917
 Αθανάσιος Πιπέρας 1909-1909
Γρηγόριος Ζερβουδάκης
(μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης)

1892-1909
Ναθαναήλ Προύσης και Κωνστάντιος Κασσανδρείας – Επίτροποι 1891 – 1892
Κωνσταντίνος Βαφείδης 1888 – 1892
Λουκάς Πετρίδης 1866 – 1888
Ναθαναήλ 1879 – 1886
Γρηγόριος Γ΄ 1877 – 1879
Φιλόθεος Βρυέννιος 1875 – 1877
Νεόφυτος 1867 – 1875
Μελέτιος 1861 -1867
Νικόδημος 1860 – 1861
Ιάκωβος Β΄ (ο από Κασσανδρείας μετέπειτα πατριάρχης Αλεξανδρείας) 1846 – 1860
Αθανάσιος 1838 – 1846
Νεόφυτος Δράμας (Επίτροπος) 1836 – 1838
Ιάκωβος Κασσανδρείας (Επίτροπος) 1834 – 1836
Γρηγόριος Β΄ (μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης) 1833 – 1835
Άνθιμος Γ΄ (μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης) 1830 – 1833
Πορφύριος 1824 – 1829
Χρύσανθος (μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης) 1824 – 1829
Κωνστάντιος 1791 – 1811
Ματθαίος Β΄ 1779 – 1791
Άνθιμος Β΄ 1778 – 1779
Μελέτιος Ιούλιος 1768
Ιωαννίκιος Γ΄ 1745 – 1769
Γαβριήλ 1735 – 1745
Παρθένιος 1728 – 1735
Στέφανος 1706 – 1728
Ναθαναήλ 16/17ος αιώνας
Γρηγόριος 1690
Άνθιμος 1678 – 1705/6
Νεκτάριος 1676 – 1677
Κύριλλος (1650 – 1676) (1639 – 1650)
Γαλακτίων 1638 – 1639
Δανιήλ 1628 – 1638
Αχίλλιος 1625 – 1628
Τιμόθεος 1616 – 1625
Δαμασκηνός 1613/4 – 1617
Θεοφάνης Φλωράς (1602 – 1605) (1606 – 1613)
Ιωάσαφ (1600 – 1602) (1605 – 1606)
Αρσένιος Β΄ Προ του 1600
Θεόδουλος (Θεόφιλος;) 1593
Ανανίας 1590
Διονύσιος 1588
Νεόφυτος Α΄ (1574 – 1575)
Δανιήλ 1573;
Προκόπιος 1572
Αρσένιος 1541 – 1564
Γεννάδιος 1512 – 1540
Ματθαῖος Β΄ 1499 (ἀπό µήνα Μάιο)
Κάλλιστος 1491 – ἀρχές τοῦ 1499
Μανασσῆς 1486 – ἀρχές τοῦ 1491
Μακάριος Γ΄ 1486
Δωρόθεος 1474
Φίλιππος Β΄ 1467 (;)
Γερµανός 1466, 1467
Ἡ Ἐκκλησία τῶν Σερρῶν διευθύνεται προσωρινῶς ἀπό τόν Oἰκουµενικό Πατριάρχη Γεννάδιο Β΄ Σχολάριο. 1457 – 1465
Μακάριος Β΄ 1447 – 1457
Ἰγνάτιος 1421, 1422
Νικόλαος Β΄ (Πρόεδρος Φιλίππων) 1393 -1397
Ματθαῖος Α΄ ὁ Φακρασῆς (Ἀπό τό 1383 ἕως καί τό 1388 ἡ Μητρόπολη Σερρῶν διοικεῖται προεδρικῶς ἀπό τόν Μητροπολίτη Ζιχνῶν Μακάριο). 1376 – 1393
Θεοδόσιος, Σερρῶν καί Τραϊανουπόλεως (Σέρβος. Ἀπό τόν Μάϊο τοῦ 1371 ἡ Ἐκκλησία τῶν Σερρῶν ἑνώνεται καί πάλι µέ τό Οἰκουµενικό Πατριαρχεῖο) 1369 – 1375
Ἀπό τό καλοκαίρι τοῦ 1367 ἕως καί τήν ἄνοιξη τοῦ 1369 τήν Ἐκκλησία τῶν Σερρῶν ἐποίµανε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀχρίδος Γρηγόριος  
Σάββας, (Σέρβος) 1365 – καλοκαίρι 1367
Ἰάκωβος, (Σέρβος) 1348 – ἄνοιξη 1365
Ἀπό την ἄνοιξη τοῦ 1346 ἡ Μητρόπολη Σερρῶν ἀποκόπτεται ἀπό τό Οἰκουµενικό Πατριαρχεῖο καί περνᾶ στήν δικαιοδοσία τοῦ νεοσύστατου Πατριαρχείου Πεκίου καί Σερβίας.  
Μακάριος Α΄ 1329 – ἄνοιξη του 1348
Νικόλαος Α΄ 1315
Νήφων περί τό 1309
Λέων 1269
Βασίλειος 1232
Γοριανίτης 1222 – 1230
Ἀρνοῦλφος (Λατίνος) 1204 – 1222
Φίλιππος Α΄ 11/12ος αἰώνας
Ἰωάννης 1191 – 1192
Θεόδωρος Μαντζούκης 1166
Βασίλειος Α΄ 1142
Νικήτας ὁ καί Ἡρακλείας 1077
Στέφανος 1071
Γρηγόριος Πρίν ἀπό τό 1070
Λεόντιος Πρῶτος (Μητροπολίτης τῆς Ἐκκλησίας τῶν Σερρῶν) 996
Ἡ Ἐκκλησία τῶν Σερρῶν στό µεσοδιάστηµα 901-906 προβιβάζεται σε Ἀρχιεπισκοπή.  
Θεοφάνης (Ἐπίσκοπος Σερρών ὑπό τόν Θεσσαλονίκης) 783
Μαξιµίνος ἤ Μαξιµιανός (Ἐπίσκοπος Σερρών ὑπό τόν Θεσσαλονίκης) Τό 449 συµµετεῖχε στή Σύνοδο τῆς Ἐφέσου τήν ἐπονοµαζόµενη «Ληστρική».
Πρέκτηος ἤ Πρεκτήκιος (Ἐπίσκοπος Σερρών ὑπό τόν Θεσσαλονίκης) 3ος – 4ος αἰώνας

 

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΕΣ ΣΕΡΡΩΝ ΠΟΥ
ΚΟΣΜΗΣΑΝ ΤΟΝ 
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΘΡΟΝΟ
ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Στον πάνσεπτο Θρόνο του Οικουμενικού Πατριαρχείου ανήλθαν συνολικώς πέντε Μητροπολίτες Σερρών.

α) Ο Σερρών Μανασσής (1486-αρχές του 1491). Ο ηγούμενος της Ιεράς Mονής Βατοπεδίου του Αγίου Όρους Μανασσής, για την εκλογή του οποίου ο Πατριάρχης Συμεών ο Τραπεζούντιος (γ΄ 1482-1486) εκδίδει επιβεβαιωτικό της εκλογής του, ήταν προσωπικότητα όχι τυχαία. Ο Σερρών Μανασσής διαδέχθηκε στο Μητροπολιτικό θρόνο το Μητροπολίτη Μακάριο Γ΄ και το 1488 ως συνοδικός Αρχιερέας υπογράφει Συνοδική Πράξη του Πατριάρχου Διονυσίου Α΄ (β΄ Ιούλιος 1488-τέλη 1490) ως « Ο ταπεινός μητροπολίτης Σερρών Μανασσής έχων και την γνώμην του Ηρακλείας». Στις αρχές του 1491 «…εποίησε γαρ παραίτησιν ο κυρ Διονύσιος,…γέγονε δε πατριάρχης ο Σερρών, ω όνομα Μανασσής μετονομάσαντες αυτόν Μάξιμον, ην γαρ Αγιορίτης (sic)». Ο Σερρών Μανασσής, ως Μάξιμος Δ΄, παρέμεινε στον πατριαρχικό θρόνο έως τις αρχές του 1497 οπότε εξαναγκάσθηκε σε παραίτηση. Εφησύχαζε στην Κωνσταντινούπολη, όχι ως απλός θεατής των εκκλησιαστικών θεμάτων, αλλά εμπλεκόμενος σ’ αυτά και έχοντας λόγο, οπότε, επί των ημερών του Πατριάρχου Νήφωνος Β΄, που τον διαδέχθηκε στον Οικουμενικό Θρόνο και εναντίον του οποίου συνωμοτούσε, υποχρεώθηκε να επιστρέψει στη Μονή της μετανοίας του, όπου και πέθανε. Σώζεται στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου επιτύμβια επιγραφή που γράφει «Εκοιμήθη ο δούλος του Θεού Μάξιμος αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως και οικουμενικός πατριάρχης». Η αρχιερατεία του Μανασσή ως μητροπολίτου Σερρών ορίζεται από το φθινόπωρο του 1486 έως τις αρχές του 1491.

β) Ο Σερρών Χρύσανθος (1811-1824). Ο Μητροπολίτης Χρύσανθος γεννήθηκε το Φεβρουάριο του 1768 στο Γραμματίκοβο της Μακεδονίας και από Μητροπολίτης Βέροιας προβιβάσθηκε τον Ιούλιο του 1811 σε Μητροπολίτη Σερρών. Ποίμανε θεοφιλώς το χριστεπώνυμο πλήρωμα και έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τα φιλανθρωπικά καταστήματα και τα σχολεία των Σερρών. Υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και ανήλθε στον Οικουμενικό Θρόνο στις 9 Ιουλίου του 1824. Ποίμανε την σεπτή Καθέδρα του Αποστόλου Ανδρέου έως την 25η Σεπτεμβρίου του 1826. Πέθανε στις 10 Σεπτεμβρίου του 1834 και τάφηκε στη Μονή του Σωτήρος Χριστού στην Κωνσταντινούπολη.

γ) Ο Σερρών Άνθιμος Γ΄. (1829-1833). Καταγόταν από το νησί Κουτάλι της Προποντίδας και επονομαζόταν ο Κουταλιανός. Στο μικρό χρονικό διάστημα της παραμονής του στην έδρα της Μητροπόλεως δημιουργήθηκαν σοβαρά κοινοτικά θέματα. Μετατέθηκε στη Μητρόπολη Προύσης το 1833 και από εκεί το 1837 στη Μητρόπολη Εφέσου απ’ όπου, στις 4 Δεκεμβρίου του 1845 εκλέχθηκε στον Οικουμενικό Θρόνο διαδεχόμενος τον Οικ. Πατριάρχη Μελέτιο τον Γ΄. Απομακρύνθηκε από τον Οικουμενικό Θρόνο στις 18 Οκτωβρίου του 1848. Εφησυχάζοντας στην Κωνσταντινούπολη κλήθηκε στο Θρόνο του Ιερού Στάχυος δύο ακόμη φορές. Την πρώτη από 24 Σεπτεμβρίου του 1853 έως 21 Σεπτεμβρίου του 1855 και τη δεύτερη από 5 Σεπτεμβρίου του 1871 έως 30 Σεπτεμβρίου του 1873.

δ) Ο Σερρών Γρηγόριος Φουρτουνιάδης (1833-1835). Από τους πιο αγαπητούς Μητροπολίτες στο χριστεπώνυμο πλήρωμα της Μητροπόλεως Σερρών υπήρξε ο Γρηγόριος ο Α΄. Γεννήθηκε στο Βόσπορο το 1799 και από τον τόπο της καταγωγής του επονομαζόταν και Βοσπορίτης. Μετατέθηκε στο θρόνο της Μητροπόλεως Σερρών από τη Μητρόπολη Πελαγονίας. Επί των ημερών του στη Μητρόπολη Σερρών «Έλεος και αλήθεια συνήντησαν, δικαιοσύνη και ειρήνη κατεφίλησαν». Παρά το νεαρό της ηλικίας του, έχοντας εμπιστοσύνη στις δυνατότητές του, άφησε την αγάπη του να καλύψει όλο το χριστεπώνυμο πλήρωμα της Μητροπόλεως Σερρών. Στις 27 Σεπτεμβρίου του 1835, σε ηλικία 36 χρόνων, εκλέχθηκε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως «ως ο μόνος δυνάμενος εγρηγόρως και ομμάτων βολαίς τα πάντα επισκέψασθαι». Παραιτήθηκε από τον Οικουμενικό Θρόνο έπειτα από διαβολές των Άγγλων στις 20 Φεβρουαρίου του 1840. Μετά από είκοσι και επτά χρόνια στις 10 Φεβρουαρίου του 1867 κλήθηκε ξανά στο Θρόνο της Επταλόφου και ποίμανε την Ορθόδοξη Εκκλησία έως τις 27 Μαΐου του 1871, οπότε παραιτήθηκε. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Πρωθιεράρχες της Εκκλησίας του Χριστού.

ε) Ο Σερρών Γρηγόριος Γ΄ ο Ζερβουδάκης (1892-1909). Υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς Μητροπολίτες Σερρών. Προσωπικότητα πρώτης γραμμής κατάφερε σε μικρό χρονικό διάστημα να επαναφέρει την ομόνοια στην κοινότητα των Σερρών. Πρωτοστάτησε στους εθνικούς αγώνες κατά των Βουλγάρων και βοήθησε με γενναίες χορηγίες τα σχολεία των Σερρών. Υπήρξε ο εμψυχωτής των Σερραίων στους αγώνες τους για τη σωτηρία των αγωνιστών Νίκου Παναγιώτου και Γιάννη Ούρδα. Κατηγορήθηκε ως ο υποκινητής του πανσερραϊκού συλλαλητηρίου στις 14 Ιουλίου του 1908 και μετατέθηκε, προς μεγάλη λύπη των Σερραίων, στη Μητρόπολη Κυζίκου. Εκλέχθηκε Οικουμενικός Πατριάρχης στις 6 Δεκεμβρίου του 1923 και υποχρεώθηκε σε παραίτηση από τους Νεότουρκους στις 17 Νοεμβρίου του 1924.

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΕΣ ΣΕΡΡΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΤΗΣ
ΙΕΡΑΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΗΣ:

Φιλόθεος ο Βρυέννιος (1875-1877)
Λουκάς Πετρίδης (1877-1888)
Κωνσταντίνος Βαφείδης (1888—1892)
Γρηγόριος Γ΄ Ζερβουδάκης (1892-1909)
Απόστολος Χριστοδούλου, Καθηγητής και Σχολάρχης της Χάλκης (1909-1917)
Χριστοφόρος Κνήτης (1918-1924)
Κωνσταντίνος Μεγγρέλης (1924-1959)
Κωνσταντίνος Καρδαμένης (1965-1984)
Μάξιμος Ξύδας (1984-2003)