Εγκύκλιοι

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΧΗ
ΕΠΙ ΤΗ ΛΑΜΠΡΟΦΟΡΩ ΑΝΑΣΤΑΣΕΙ
ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ
ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

«Νῦν πάντα πεπλήρωται φωτός, οὐρανός τε καί γῆ καί τά καταχθό­νια. Ἑορταζέτω γοῦν πᾶσα κτίσις τήν ἔγερσιν Χριστοῦ, ἐν ᾗ ἐστερέω­ται». (Κανών τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Κυριακῆς τοῦ Πάσχα, ὠδή γ’).

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Μᾶς ἀξί­ωσε καί πάλιν, ὁ φιλάν­θρωπος Θεός, μέ αἰσθήματα πνευ­ματι­κῆς ἀνατάσεως νά φθάσουμε μέ καθαρές ἀπό τόν εὐλογημένο ἀγώνα τῆς τεσσαρακονθήμερης νηστείας τίς αἰσθήσεις, στήν κορυφαῖα καί εὐλογημένη αὐτή νύχτα τῆς ἁγίας πίστεώς μας καί νά ἑορτάσουμε τήν Ἀνά­σταση τοῦ Κυρίου καί Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ πανένδοξη καί λαμπροφόρος Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἑορτή τῆς ἁγίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας, καθώς «θανάτου ἑορτά­ζομεν νέ­κρωσιν, ἅδου τήν καθαίρε­σιν, ἄλλης βιοτῆς, τῆς αἰωνίου τήν ἀπαρ­χήν». Ἡ ἐφετεινή Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου μας ὅμως ἑορτάζεται μέσα σέ ἕνα κλῖμα ἀγωνίας καί ἀβεβαι­ότητος, πού πλήττουν ὁλόκληρο τόν κόσμο καί τίς ἀντοχές τῆς κοινωνίας μας. Αὐτή ἡ θλιβερή πραγματικότητα εἶναι ἡ ἀναπόδραστη συνέπεια πρωτίστως τῆς πνευματικῆς καί ἠθικῆς παρακμῆς τῆς κοινω­νίας μας, πού ἐπιλέγει νά πορεύεται, μέσα σέ μία παραζάλη, ἀπιστίας, ἐγωϊσμοῦ καί αὐτοαναφορικότητος. Τά πιεστικά προβλήματα φανερώνουν μέ τόν τραγικότερο τρόπο τήν ἐγγενῆ ἀπροθυμία τοῦ σημερινοῦ ἀνθρώπου νά ἐργασθεῖ γιά ἕναν καλύτερο κό­σμο, βασισμένο στίς ἀξίες τῆς πίστεως, τῆς ἀγάπης, τῆς δικαιοσύνης, τῆς ἀρετῆς, τῆς συνέπειας, τῆς εἰρήνης, τῆς ἐνσυναίσθησης, τῆς συγχωρητικότητος, τῆς ἐγκαρτέρησης. Ἀξίες θεμελιώδεις πού νοηματοδοτοῦνται αὐθεντικῶς ἀπό τόν Σταυρό, τήν λυτρωτική θυσία καί τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας. Ἡ πνευματική φτώχεια, ἡ οἰκονομική κρίση, οἱ πόλεμοι, οἱ γεωπολιτικές ἀνακατατάξεις, ἡ παραβατικότητα, ἡ αὐξανόμε­νη βία, ἡ ἀπαξίωση ἀξιῶν καί θε­σμῶν, ὁ θυμός καί ἡ ἐπιθετικότητα στίς σχέσεις ἀνθρώπων, κοινωνιῶν καί ἐθνῶν καί ἄλλα φαι­νόμενα παρακμιακῆς συμπεριφορᾶς, κλονίζουν τό ἀνθρώπινο οἰκοδόμημα. Οἱ νουνεχεῖς ἄνθρωποι δίκαια διερωτῶνται. Ποῦ βαδίζει ὁ κόσμος μας; Ὑπάρχει ἄραγε ἐλπίδα;

Τήν ἀπάντηση τήν δίδει μέ τήν Ἀνάστασή Του ὁ Κύριός μας. Ναί, ὑπάρχει ἐλπίδα! Ὄχι ὡς μία ἀφηρημένη εὐχή, οὔτε πάλι ὡς ἔκφραση τῆς ἀνάγκης τοῦ ἀνθρώπου νά ἐπιβιώσει, ἀλλά ὡς πρόσωπο, ὡς μία χειροπιαστή βεβαιότητα. Ὁ Λυτρωτής καί Σωτῆρας τοῦ κόσμου, ὁ ἀναστάς ἐκ τῶν νεκρῶν μέ τήν δική Του δύναμιν, ὁ θεάνθρωπος Ἰησοῦς Χριστός! Αὐτός εἶναι ἡ ἐνυπόστατη καί μόνη ἐλπίδα μας, «ὁ ἀναγεννήσας ἡμᾶς εἰς ἐλπίδα ζῶσαν» (Α’ Πετρ. 1, 3). Βιώνοντας μέ πίστη στήν ζωή μας καί μέ τήν ζωή μας τό ἀναστάσι­μο λυ­τρωτικό γεγονός, οἱ συνθῆκες τοῦ ἐπί γῆς βίου μας ἀποκτοῦν μία σταυροαναστάσιμη ἐλπιδοφόρο προοπτική. Ἡ σκληρή πραγματικότητα τῆς ζωῆς μας μέσα στόν σύγχρονο κό­σμο, οἱ πολλές καί πιεστικές μέριμνες τῆς ζωῆς, οἱ πειρασμοί καί οἱ θλί­ψεις, δέν θά πρέπει νά μᾶς ἀπελπίζουν. Στόν πόλεμο τοῦ Διαβόλου, στίς δοκιμασίες τῆς ζωῆς ὁ ἄνθρωπος τῆς πίστεως ἀντιπαραβάλει τήν ἐμπιστοσύνη του στόν Ἀναστάντα Κύριο. Αὐτό τό γεγονός γεννᾶ τήν ἐλπίδα, χαλυβδώνει τήν ὑπομονή καί τήν καρτερία, ἐμπνέει τό ἀγωνιστικό φρόνη­μα, πλαταίνει τούς ὁρίζοντες, ἰσχυροποιεῖ τίς ἀντοχές, διανοίγει προοπτικές ζωῆς αἰωνίου.

Ὁ Ἀναστάς Κύριος μᾶς ἐλευθερώνει ὄχι μόνον ἀπό τόν φόβο τοῦ θανάτου, ἀλλά μᾶς θωρακίζει καί μᾶς ἐμψυχώνει στόν ἀγώνα μας κατά τῆς ἁμαρτίας, πού γεννᾶ τόν θάνατο. Κα­νείς λοιπόν ἐφεξῆς, λέγει ὁ ἱερός Χρυσόστομος, νά μήν φοβᾶται τίποτε, ὅσο εἶναι μαζί μέ τόν Ἀναστημένο Χριστό. Πρό τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου ἦταν πράγματι «φοβερός ὁ θάνατος γιά τόν ἄνθρωπο». Μετά τήν Ἀνάστασιν ὅμως γίνεται «φοβερός ὁ ἄνθρωπος γιά τόν θάνατο», καθώς ὁ ἄνθρωπος ἐνδύεται πλέον τήν πανοπλία τοῦ Θεοῦ, τήν αἰώνιον ζωήν, ἐνδύεται μυστικῶς τόν ἴδιο τόν Χριστό, τόν νικητή τοῦ θανάτου!

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς πίστεώς μας, πάνω στόν ὁποῖο θεμελιώνεται καί στερεώνεται ἡ Ἐκκλησία μας καί ὁλόκληρος ὁ κόσμος. Χωρίς τήν Ἀ­νάσταση τοῦ Χριστοῦ «κενή ἡ πίστις ὑμῶν» (Α’ Κορ. 15, 14). Ἡ πίστη μας στήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ φωτίζει, ἰσχυροποιεῖ, νοηματοδοτεῖ, ὀμορφαίνει καί δίνει προοπτι­κή στήν ζωή καί τόν ἀγώνα μας. Γι’ αὐτό καί ἡ ἁγία ὀρθόδοξος Ἐκκλησία μας, ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἀναστάσεως, δύο χιλιάδες χρόνια τώρα, καλεῖ ὅλους μας νά γίνουμε κοινωνοί τῆς Ἀναστά­σεως καί νά γνωρίσουμε βιωματικῶς τόν Κύριο «καί τήν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ» (Φιλ. 3, 10), πού χαρίζεται, ὡς δυνατότητα ἐπιλογῆς ζωῆς καί σωτηρίας σέ ὅλους μας.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Ὁ Θεός τῆς εἰρήνης (Ρωμ. 15, 33), ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς, μᾶς ἐχάρισε μέ τό θεῖον Πάθος καί τήν πανένδοξη Ἀνάστασίν Του τήν πάντα «νοῦν ὑπερέχουσαν εἰρήνην» (Φιλ. 4, 7). Ὁ ἀναστάς Κύριος, «ἡ εἰρήνη ἡμῶν» (Ἐφεσ. 2, 14), ἀπεκατέστησε τήν κοινωνία μας μέ τόν Θεόν καί Πατέρα μας, ἔφερε τήν πραγματική εἰρήνη στήν καρδιά καί συνολικῶς στήν ζωήν μας. Εὔχομαι πατρικῶς ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου μας νά γίνει τό προσωπικό μας ἅγιον Πάσχα, τό πέρασμα τοῦ καθενός μας στήν ἁγιό­τητα, τήν ἀγάπη, τήν χαρά, τήν εὐλογία, τήν ζωή καί τελικῶς στόν ἴδιο τόν Χριστό, τό αἰώνιο καί μυστικό μας Πάσχα. Πολύ θά ὡφεληθοῦμε σ’ αὐτόν τόν ἀγῶνα μας ἐνθυμούμενοι τί ἔλεγε ὁ σύγχρονος ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς γιά τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ: «Σέ τέσσερις μόνο λέξεις συγκεφαλαιοῦνται καί τά τέσσερα Εὐαγγέλια τοῦ Χριστοῦ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ! Σέ κάθε μία λέξη ἀπό αὐτές εὑρίσκεται ἕνα Εὐαγγέλιο καί στά τέσσερα Εὐαγγέλια εὑρίσκεται τό νόημα ὅλων τῶν κόσμων τοῦ Θεοῦ, τῶν ὁρατῶν καί τῶν ἀοράτων»!

Ἡ δε χάρις καί τό ἄπειρον ἔλεος τοῦ ἐνδόξως ἐκ νεκρῶν Ἀναστάντος Κυρίου Ἰησοῦ εὔχομαι καί προσεύχομαι νά σκεπάζουν καί νά ἁγιάζουν ὅλους σας, ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ – ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ!
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ, ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΑ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑ

Διάπυρος πρός τόν Ἀναστάντα Κύριον εὐχέτης σας

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΣ
† Ὁ Σερρῶν καί Νιγρίτης Θεολόγος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΧΗ ΕΠΙ ΤΗ ΕΙΣΟΔΩ
ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΓΙΑΝ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΝ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΝ

Πρός τούς εὐσεβεῖς χριστιανούς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας.

«Μετάνοια ἐστί ἀνάκλησις βαπτίσματος. Μετάνοια ἐστί συνθήκη πρός Θεόν δευτέρου βίου. Μετάνοια ἐστί ταπεινώσεως ἀγοραστής …Μετάνοια ἐστί θυγάτηρ ἐλπίδος καί ἄρνησις ἀνελπιστίας …Μετάνοια ἐστί συνειδότος καθαρισμός». (Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος, λόγος περί μετανοίας).

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Ἡ εὐλογημένη περίοδος τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς εἶναι ὁ εὐπρόσδεκτος ἀπό τόν Κύριό μας καιρός τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους κατά τόν ὁποῖον ἡ φιλόστοργος μητέρα μας Ἁγία Ἐκκλησία μᾶς προετοιμάζει πνευματικῶς μέ τά ἱερά ἀναγνώσματα ἀπό τήν Παλαιά καί τήν Καινή Διαθήκη, μέ τίς ἰδιαίτερες κατανυκτικές ἱερές ἀκολουθίες, τήν ψυχωφελῆ νηστεία καί τήν θεοφιλῆ ἐλεημοσύνη, ὣστε «ψυχαῖς καθαραῖς καί ἀρρυπώτοις χείλεσι» νά φθάσουμε καί νά προσκυνήσουμε «τόν δι’ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν… σταυρωθέντα, παθόντα, ταφέντα καί Ἀναστάντα ἐκ νεκρῶν» Κύριον καί Σωτῆρα τοῦ κόσμου, Ἰησοῦν Χριστόν. Ἡ εὐλογημένη αὐτή περίοδος εἶναι ὁ κατεξοχήν καιρός τῆς μετανοίας, τῆς πνευματικῆς περισυλλογῆς, τοῦ ἀναστοχασμοῦ, τῆς ὑψοποιοῦ ταπεινώσεως, τῆς κατανύξεως, τῆς προσευχῆς, τῆς νηστείας, τοῦ ἐντόνου πνευματικοῦ ἀγῶνος, τῆς καθάρσεως καί τοῦ ἁγιασμοῦ.

Ἡ πνευματική μας ἀναγέννηση δέν μπορεῖ νά γίνει πραγματικότητα χωρίς τήν συναίσθηση τῆς ἀτελείας μας, τήν εἰλικρινῆ μετάνοια, τήν καθαρά ἐξομολόγησή μας, τήν ἐνσυνείδητη ἀπομάκρυνσή μας ἀπό τήν χώρα τῆς ἁμαρτίας καί τήν ἐπιστροφή μας στόν Οἶκο τοῦ οὐρανίου Πατέρα μας. Παράδειγμα μιᾶς τέτοιας συμπεριφορᾶς, μεταξύ πολλῶν ἄλλων, εἶναι καί ὁ προφήτης καί βασιλεύς Δαυίδ. Ὃταν ἁμάρτησε, αἰσθάνθηκε τό βάθος τῆς πτώσεώς του. Καί ὁ θρῆνος τῆς ψυχῆς του ἒγινε καρδιακή προσευχή, ὁ περίφημος 50ός ψαλμός, ὁ ψαλμός τῆς μετανοίας. Σέ αὐτόν, μέ καρδιά συντετριμμένη καί ταπείνωση ζητᾶ συγχώρηση καί τό ἄμετρο ἒλεος τοῦ Θεοῦ.

Τό ἒλεος τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι ἁπλῶς μία ἒκφραση συμπαθείας. Εἶναι ἡ ἀπέραντη θάλασσα τῆς θείας ἀγάπης. Εἶναι «πλῆθος οἰκτιρμῶν», πέλαγος ἀγαθότητος. Στήν τραυματισμένη ἀπό τά πυρφόρα βέλη τῆς ἁμαρτίας, ἀλλά μετανοημένη ἀνθρώπινη ψυχή, κατεβαίνει ἀπό τό θρόνο τοῦ Θεοῦ μιά μυστική οὐράνια χάρη καί παράκληση. Αὐτή ἡ θεία Χάρη, μέσα ἀπό τό ἃγιο μυστήριο τῆς ἱερᾶς ἐξομολογήσεως, θεραπεύει τήν πληγή, σβήνει τήν ἐνοχή, χαρίζει ὑγεία καί χαρά, ἐξαλείφει τά πταίσματα, ἀποδίδει στόν ἂνθρωπο χαρισματικῶς τήν δυνατότητα τῆς μετοχῆς του, ὡς υἱός καί κληρονόμος, στήν οὐράνιο χαρά τοῦ παραδείσου, στό ζωηφόρο δεῖπνο τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ.

Πολύ χαρακτηριστικά ὁ θεῖος εὐαγγελιστής καί Ἀπόστολος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος ἀναφέρει στήν πρώτη του ἐπιστολή: «Ἀγαπητά μου παιδιά, σᾶς τά γράφω αὐτά γιά νά μήν πέσετε ποτέ σέ ἁμαρτία. Ἂν ὃμως κανείς ἁμαρτήσει ἀπό ἀδυναμία, δέν πρέπει νά ἀπελπισθεῖ. Ἒχουμε μεσίτη καί συνήγορο κοντά στόν Πατέρα τόν Κύριόν μας Ἰησοῦν Χριστόν, τόν δίκαιον καί ἀπολύτως ἀναμάρτητον. Καί αὐτός ὁ Ἰησοῦς εἶναι τό θύμα πού θυσιάστηκε, ὣστε μέ τό αἷμα του νά ἐξιλεωθοῦμε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ γιά τίς ἁμαρτίες μας. Καί ὂχι μόνο γιά τίς δικές μας, ἀλλά καί γιά τίς ἁμαρτίες ὃλου τοῦ κόσμου»^*.

Οἱ θεόπνευστες αὐτές διαβεβαιώσεις τοῦ μαθητοῦ τῆς ἀγάπης, δίνουν στήν ψυχή τοῦ ἁμαρτωλοῦ φῶς, ἐλπίδα, χαρά. Γι’ αὐτό καί ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος βροντοφωνεῖ: «Κανένας ἂς μήν ἀπελπίζεται γιά τή σωτηρία του, ὃσο ἁμαρτωλός κι ἂν εἶναι. Εἶσαι ἅρπαγας καί κλέπτης; Σκέψου τόν τελώνη. Ἒπεσες σέ ἠθικές παρεκτροπές; Πάρε ὡς παράδειγμα τήν πόρνη γυναίκα. Ἀντιστρατεύεσαι στό νόμο τοῦ Θεοῦ; Σκέψου τόν Παῦλο, πού ἀπό ἀπειθής στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, μετενόησε καί ἒγινε Ἀπόστολος. Ἁμάρτησες; Μύριες φορές μετανόησε. Μέ τά φάρμακα τῆς Ἐκκλησίας ἐπαλείφοντας συνεχῶς τίς πληγές, θά καταστείλεις τίς φωτιές τῶν παθῶν».

Γιά τήν ἁγία Μητέρα μας Ἐκκλησία ἡ περίοδος τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς εἶναι περίοδος μετανοίας, πνευματικοῦ ἀγῶνος, χαρμολύπης, ἐλπίδος, θεραπείας, θείας παρηγορίας, περίοδος πού ὁδηγεῖ σέ μία νέα ζωή, τήν ζωή τοῦ Χριστοῦ. Ἡ μετάνοια εἶναι ἓνα μεγαλειώδες γεγονός πού ἱερουργεῖται στά ἒγκατα τῆς ὑπάρξεώς μας. Τό ἀποτέλεσμα τῆς μετανοίας εἶναι ἡ ἄφεσις, ἡ θεραπεία, ἡ χαρά, ἡ εἰρήνευσις, ἡ δικαίωσις.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Τήν Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή, πού ξεκινᾶ ἀπό σήμερα μέ τόν κατανυκτικό Ἑσπερινό, εὔχομαι νά τήν διέλθουμε ὅλοι μας μέ χαρά, ὑψηλό φρόνημα, ὑγεία πνευματική καί σωματική. Ὁ φιλάνθρωπος Κύριος καί Δεσπότης τῆς ζωῆς μας, ἡ ἐνυπόστατη ζωή, ἡ ἀλήθεια καί ἡ ὁδός πού ὁδηγεῖ μέ ἀσφάλεια στόν Θεό, εὔχομαι νά εἶναι δίπλα μας σέ αὐτή τήν σωτήρια καί ψυχωφελῆ πορεία μας, ὥστε νά ἀξιωθοῦμε στό τέλος της νά προσκυνήσουμε ὅλοι μας τά ἅγια καί σωτήρια Πάθη καί τήν ἔνδοξη Ἀνάστασή Του.

Εὐλογημένη καί σωτήρια Μεγάλη Τεσσαρακοστή.

Διάπυρος εὐχέτης ὅλων σας πρός τόν Κύριον

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ὁ Σερρῶν καί Νιγρίτης Θεολόγος

 

Παραπομπές

^* «Τεκνία μου, ταῦτα γράφω ὑμῖν, ἳνα μή ἁμάρτητε∙ καί ἐάν τίς ἁμάρτῃ, παράκλητον ἒχωμεν πρός τόν Πατέρα, Ἰησοῦν Χριστόν δίκαιον∙ καί αὐτός ἱλασμός ἐστί περί τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν∙ οὐ περί τῶν ἡμετέρων δέ μόνον, ἀλλά καί περί ὃλου τοῦ κόσμου» (Α’ Ἰω. 2, 1-2).