Γιατί ὁ Θεὸς ἔγινε ῎Ανθρωπος;

από

Γιατί ὁ Θεὸς ἔγινε ῎Ανθρωπος;

Ἁγίου Μαξίμου ῾Ομολογητοῦ*

«Τοῦτό ἐστι τὸ μακάριον,δι᾿ ὃ τὰ πάντα συνέστησαν τέλος.
᾿Αλλὰ μὲ τὸ πολύτιμο αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ποὺ θυσιάστηκε σὰν ἀμνὸς ἄμωμος καὶ ἄσπιλος, κι ἦταν βέβαια προορισμένος πρὶν ἀπὸ τὴ δημιουργία τοῦ κόσμου, ἀλλὰ φανερώθηκε γιὰ χάρη μας αὐτὰ τὰ τελευταῖα χρόνια»1. Προορισμένος ἀπὸ ποιόν;

Ἀπόκριση

Τὸ μυστήριο τοῦ Χριστοῦ ὁ λόγος τῆς Γραφῆς τὸ ὀνόμασε Χριστὸ καὶ τὸ βεβαιώνει μὲ σαφήνεια ὁ μέγας ᾿Απόστολος λέγοντας, «τὸ μυστικὸ σχέδιο, ποὺ ἦταν κρυμμένο ἀπὸ ὅλες τὶς γενεές, φανερώθηκε τώρα»2, ἐννοώντας δηλαδὴ ὡς τὸν Χριστό, τὸ μυστικὸ σχέδιο μὲ τὸν Χριστό. Αὐτὸ εἶναι ὁλοφάνερα ἡ ἄρρητη καὶ ἀκατάληπτη ὑποστασιακὴ ἕνωση τῆς θεότητας καὶ τῆς ἀνθρωπότητας, ποὺ ὁδηγεῖ σὲ ταυτότητα πλήρη τὴν ἀνθρωπότητα μὲ τὴ θεότητα ἐξαιτίας τῆς ὑπόστασης καί, κάνοντας μία τὴν ὑπόσταση τὴ σύνθετη ἀπὸ τὰ δύο, χωρὶς ἡ φυσικὴ διαφορὰ τῆς οὐσίας τους νὰ προκαλέσει σ᾿ αὐτὴν καμμιὰ μείωση σὲ ὁτιδήποτε. ῞Ωστε καὶ ἡ ὑπόστασή τους νὰ γίνει, ὅπως εἶπα, μία, καὶ ἡ φυσικὴ διαφορὰ νὰ μείνει ἀπαθής, στὴν ὁποία ὑπόσταση καὶ μετὰ τὴν ἕνωση ἡ κατὰ φύση ποιότητά τους διασώζεται ἀμείωτη καὶ ὅταν ἑνωθοῦν. Γιατί, ὅπου κατὰ τὴν ἕνωση δὲ συνοδεύει τὰ ἑνωμένα καμμιὰ ἀπολύτως τροπὴ καὶ καμμιὰ ἀλλοίωση, ὁ λόγος τῆς οὐσίας καθενὸς παραμένει γνήσιος κι ἀληθινός. Κι ὅποιων ὁ λόγος παραμένει γνήσιος κι ἀληθινὸς καὶ μετὰ τὴν ἕνωση, αὐτῶν οἱ φύσεις παραμένουν ἄθικτες μὲ κάθε τρόπο χωρὶς νὰ ἀρνηθεῖ καμμιὰ ἀπὸ αὐτὲς τὰ δικά της στοιχεῖα γιὰ χάρη τῆς ἕνωσης.

Γιατὶ ὁ ποιητὴς τῶν ὅλων, αὐτὸς ποὺ ἔγινε κατ᾿ οἰκονομία αὐτὸ ποὺ δὲν ἦταν, ἔπρεπε νὰ διασώσει ἀμετάβλητο καὶ τὸν ἑαυτό του σὲ αὐτὸ ποὺ ἦταν ἀπὸ τὴ φύση του καὶ σὲ αὐτὸ ποὺ ἔγινε στὴ φύση κατ᾿ οἰκονομία. Γιατὶ στὸν Θεὸ δὲν εἶναι φυσικὸ νὰ βλέπουμε μεταβολή, γιὰ τὸν ὁποῖο δὲν μποροῦμε νὰ σκεφτοῦμε καμμιὰ ἀπολύτως κίνηση σχετικὰ μὲ τὴν ὁποία γίνεται ἡ μεταβολὴ σὲ ὅσα κινοῦνται. Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγάλο κι ἀπόκρυφο μυστήριο. Αὐτὸ εἶναι τὸ μακάριο τέλος γιὰ τὸ ὁποῖο ἔχουν γίνει ὅλα. Αὐτὸς εἶναι ὁ θεῖος σκοπὸς ποὺ προεπινοήθηκε πρὶν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῶν ὄντων, ποὺ ὁρίζοντάς τον μποροῦμε νὰ τὸν ποῦμε «προεπινοούμενο τέλος», γιὰ χάρη τοῦ ὁποίου ἔγιναν τὰ πάντα κι αὐτὸ γιὰ χάρη κανενός. Σ᾿ αὐτὸ τὸ τέλος ἀτενίζοντας δημιούργησε ὁ Θεὸς τὶς οὐσίες τῶν ὄντων. Αὐτὸ εἶναι κυρίως τὸ πέρας τῆς πρόνοιας καὶ ἐκείνων ποὺ ἡ πρόνοια προνοεῖ, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο γίνεται ἡ ἐπανασυναγωγὴ στὸ Θεὸ ὅλων τῶν ποιημάτων του. Αὐτὸ εἶναι τὸ μυστήριο ποὺ περικλείει ὅλους τοὺς αἰῶνες καὶ φανερώνει τὴν ὑπεράπειρη καὶ ποὺ ἄπειρες φορὲς ἀπείρως προϋπάρχει ἀπὸ τοὺς αἰῶνες μεγάλη βουλὴ τοῦ Θεοῦ3, τῆς ὁποίας βουλῆς ἀγγελιοφόρος ἔγινε ὁ ἴδιος ὁ σύμφωνος μὲ τὴν οὐσία τοῦ Θεοῦ Λόγος ὅταν ἔγινε ἄνθρωπος4, καὶ φανέρωσε, ἂν μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ πῶ, τὸν ἴδιο τὸ βαθύτερο πυθμένα τῆς Πατρικῆς ἀγαθότητας κι ἔδειξε μέσα σ᾿ αὐτὸν τὸ τέλος, ποὺ γιὰ χάρη του τὰ δημιουργήματα ἔλαβαν σαφῶς τὴν ἀρχὴ τῆς ὕπαρξής τους. Γιατὶ γιὰ τὸν Χριστό, δηλαδὴ γιὰ τὸ μυστήριο κατὰ Χριστό, ὅλοι οἱ αἰῶνες καὶ ὅλα ὅσα περιέχουν ἔχουν λάβει τὴν ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος τοῦ εἶναι τους. Γιατὶ πιὸ πρὶν ἀπὸ τοὺς αἰῶνες προϋπονοήθηκε ἡ ἕνωση, τοῦ ὅριου καὶ τῆς ἀοριστίας, τοῦ μέτρου καὶ τῆς ἀμετρίας, τοῦ πέρατος καὶ τῆς ἀπειρίας, τοῦ δημιουργοῦ καὶ τῆς δημιουργίας, τῆς στάσης καὶ τῆς κίνησης, καὶ ἡ ἕνωση αὐτὴ ἔγινε στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ὅταν φανερώθηκε στὸ τέλος τῶν χρόνων καὶ πραγματοποίησε τὴν πρόγνωση τοῦ Θεοῦ, ὥστε νὰ σταματήσουν γύρω στὸ τελείως ἀκίνητο κατὰ τὴν οὐσία ὅσα κινοῦνται ἀπὸ τὴ φύση τους, ξεφεύγοντας τελείως ἀπὸ τὴν κίνηση πρὸς τὸν ἑαυτό τους καὶ πρὸς τὰ ἄλλα καὶ νὰ λάβουν πείρα τῆς κατ᾿ ἐνέργειαν γνώσης ἐκείνου ὅπου ἀξιώθηκαν νὰ σταματήσουν, γνώσης ἀναλλοίωτης ποὺ παραμένει πάντοτε ἴδια παρέχοντας σ᾿ αὐτοὺς τὴν ἀπόλαυση ἐκείνου ποὺ γνώρισαν.

Γιατὶ ὁ λόγος ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ γνώση τῶν θείων εἶναι διπλή· ἡ σχετική, ποὺ βρίσκεται μόνο στὸ λόγο καὶ στὶς ἔννοιες καὶ ποὺ δὲν ἔχει κατὰ τὴν πράξη μὲ τὴν πείρα αἴσθηση ἐκείνου ποὺ ἔγινε γνωστὸ καὶ ποὺ μ᾿ αὐτὴν οἰκονομοῦμε τὴν παρούσα ζωή· καὶ ἡ πραγματικὴ ἀληθινὴ γνώση, ποὺ μὲ τὴν πείρα μόνο κατὰ τὴν πράξη χωρὶς λόγο καὶ ἔννοιες παρέχει ὅλη τὴν αἴσθηση ἐκείνου ποὺ ἔγινε γνωστὸ μετέχοντάς το κατὰ χάρη, καὶ μὲ αὐτὴ τὴ γνώση ὑποδεχόμαστε κατὰ τὴ μελλοντικὴ κατάπαυση τὴν πάνω ἀπὸ τὴ φύση θέωση ποὺ πραγματοποιεῖται ἀδιάκοπα. Καὶ ἡ σχετικὴ βέβαια γνώση, ἐπειδὴ βρίσκεται στὸ λόγο καὶ στὶς ἔννοιες, λένε ὅτι κινεῖ τὴν ἐπιθυμία πρὸς τὴν μεθεκτικὴ κατὰ τὴν πράξη γνώση. ᾿Ενῶ ἡ γνώση μὲ τὴν ἐνέργεια ποὺ ἀπὸ τὴν πείρα καὶ μὲ μέθεξη αὐτοῦ ποὺ ἔγινε γνωστὸ παρέχει τὴν αἴσθηση, ἀπωθεῖ τὴ γνώση ποὺ βρίσκεται στὸ λόγο καὶ τὶς ἔννοιες.

Γιατὶ εἶναι ἀδύνατο, λένε οἱ σοφοί, νὰ συνυπάρχουν ἡ ἐμπειρία τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ λόγος περὶ Θεοῦ ἢ ἡ αἴσθηση τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ νόηση γι᾿ αὐτόν. Καὶ λόγο περὶ Θεοῦ ἀποκαλῶ τὴν γνωστικὴ θεωρία γι᾿ αὐτὸν ποὺ ἀναλογεῖ στὰ ὄντα, αἴσθηση τὴν μεθεκτικὴ πείρα τῶν πέρα ἀπὸ τὴ φύση ἀγαθῶν, καὶ νόηση τὴν ἁπλὴ καὶ ἑνιαία γνώση περὶ Θεοῦ μέσῳ τῶν ὄντων. Τὸ ἴδιο ἴσως μπορεῖ νὰ διαπιστωθεῖ καὶ σὲ κάθε ἄλλο πράγμα, ἂν ἡ ἐμπειρία αὐτοῦ τοῦ πράγματος σταματᾶ τὸ λόγο γι᾿ αὐτὸν καὶ ἡ αἴσθηση αὐτοῦ τοῦ πράγματος κάνει ἀργὴ τὴν νόηση περὶ αὐτοῦ. Πείρα λέγω τὴν ἴδια τὴ γνώση ἀπὸ τὴν ἐνέργεια, ποὺ πραγματοποιεῖται ἔπειτα ἀπὸ κάθε λόγο, καὶ αἴσθηση, τὴν ἴδια τὴ μέθεξη αὐτοῦ ποὺ ἔγινε γνωστὸ καὶ ποὺ ἐκδηλώνεται ἔπειτα ἀπὸ ὅλη τὴ νοητικὴ διαδικασία. Κι ἴσως αὐτὸ διδάσκει μυστικὰ ὁ μέγας ᾿Απόστολος λέγοντας, «εἴτε προφητεῖες εἶναι θὰ καταργηθοῦν, εἴτε ὁμιλίες σὲ διάφορες γλῶσσες θὰ πάψουν, εἴτε γνώσεις θὰ καταργηθοῦν»5, ἐννοώντας ὁλοφάνερα γιὰ τὴ γνώση ποὺ βρίσκεται στὸ λόγο καὶ στὶς ἔννοιες.

Τὸ μυστήριο τοῦτο [τοῦ Χριστοῦ] προγνώριζε ὁ Πατέρας καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιο Πνεῦμα.

῾Ο Πατέρας γιατὶ ἔτσι εὐδόκησε, ὁ Υἱὸς γιατὶ ἦταν ὁ αὐτουργός, καὶ τὸ Πνεῦμα γιατὶ συνεργαζόταν σ᾿ αὐτό. Γιατὶ εἶναι μία ἡ γνώση τοῦ Πατέρα καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἐπειδὴ εἶναι μία καὶ ἡ οὐσία καὶ ἡ δύναμη. Δὲν ἀγνοοῦσε δηλαδὴ ὁ Πατέρας ἢ τὸ ἅγιο Πνεῦμα τὴ σάρκωση τοῦ Υἱοῦ, γιατὶ ὑπῆρχε σὲ ὁλόκληρο τὸν Υἱό, ποὺ αὐτουργοῦσε τὸ μυστήριο τῆς σωτηρίας μας μὲ τὴ σάρκωσή του, ὅλος κατὰ τὴν οὐσία του ὁ Πατέρας, ὄχι βέβαια μὲ σάρκωσή του, ἀλλὰ εὐδοκώντας γιὰ τὴ σάρκωση τοῦ Υἱοῦ, καὶ ὁλόκληρο τὸ ἅγιο Πνεῦμα κατὰ τὴν οὐσία του ὑπῆρχε στὸν Υἱό, ὄχι λαμβάνοντας σάρκα, ἀλλὰ συνεργώντας μὲ τὸν Υἱὸ στὴν ἀπόρρητη γιὰ μᾶς σάρκωσή του.

Εἴτε λοιπὸν πεῖ κάποιος Χριστό, εἴτε μυστήριο τοῦ Χριστοῦ, τὴν πρόγνωση γι᾿ αὐτὸ κατὰ τὴν οὐσία τὴν ἔχει μόνη ἡ ἁγία Τριάδα, ὁ Πατέρας, ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιο Πνεῦμα. Κι ἄς μὴν ἀναρωτηθεῖ κανένας πῶς ὁ Χριστός, ἐνῶ εἶναι ἕνας ἀπὸ τὴν ἁγία Τριάδα, γίνεται ἀντικείμενο πρόγνωσής της, ἔχοντας ὑπόψη ὅτι δὲν ἔγινε πρόγνωση τοῦ Χριστοῦ ὡς Θεοῦ, ἀλλὰ ὡς ἀνθρώπου, ἔγινε δηλαδὴ πρόγνωση τῆς κατ᾿ οἰκονομίαν σάρκωσής του γιὰ χάρη τοῦ ἀνθρώπου. Γιατὶ ὅ,τι ὑπάρχει αἰώνια ποτὲ δὲν προγνωρίζεται ἀπὸ ἕνα ἄλλο αἰώνιο. Γιατὶ ἡ πρόγνωση γίνεται γιὰ ὅσα ἔχουν ἀρχὴ στὸ εἶναι καὶ γιὰ κάποια αἰτία. Προγνωρίσθηκε λοιπὸν ὁ Χριστὸς ἀπὸ πρὶν ὄχι γι᾿ αὐτὸ ποὺ ἦταν κατὰ φύση γιὰ τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ γι᾿ αὐτὸ ποὺ φάνηκε ὅτι ἔγινε ἀργότερα γιὰ μᾶς κατ᾿ οἰκονομία. ῎Επρεπε δηλαδὴ ἀληθινὰ ὁ φυσικὸς δημιουργὸς τῆς οὐσίας τῶν ὄντων νὰ γίνει αὐτουργὸς καὶ τῆς κατὰ χάρη θέωσης τῶν δημιουργημάτων, ὥστε ὁ δωρητὴς τοῦ εἶναι νὰ φανεῖ δωρεοδότης καὶ τῆς μακαριότητας. ᾿Επειδὴ λοιπὸν κανένα ἀπὸ τὰ ὄντα δὲν γνωρίζει καθόλου τὸν ἑαυτό του ἢ κάποιο ἄλλο τί εἶναι ὡς πρὸς τὴν οὐσία, εἶναι εὔλογο ὅτι κανένα ἀπὸ τὰ ὄντα δὲν ἔχει κατὰ τὴ φύση τὴν ἱκανότητα πρόγνωσης κανενὸς ἀπὸ ὅσα θὰ γίνουν, πλὴν μόνο ὁ Θεὸς ὁ πάνω ἀπὸ τὰ ὄντα, ποὺ καὶ τὸν ἑαυτό του γνωρίζει τί εἶναι κατὰ τὴν οὐσία καὶ γιὰ ὅλα ὅσα δημιούργησε καὶ πρὶν ἀκόμα γίνουν εἶχε ἀπὸ πρὶν τὴ γνώση τῆς ὕπαρξής τους κι ἔμελλε κατὰ χάρη νὰ φιλοδωρήσει τὰ ὄντα μὲ τὴ γνώση τοῦ ἑαυτοῦ τους καὶ τῶν ἄλλων, τί εἶναι στὴν οὐσία τους, καὶ νὰ φανερώσει τοὺς λόγους ποὺ ὑπάρχουν ἑνιαῖα σ᾿ αὐτὸν ἀπὸ πρίν.

Τὸ νὰ λένε μερικοὶ ὅμως πὼς ὁ Χριστὸς εἶχε προγνωσθεῖ πρὶν ἀπὸ τὴν καταβολὴ τοῦ κόσμου ἀπὸ ἐκείνους στοὺς ὁποίους φανερώθηκε ὕστερα τοὺς τελευταίους καιρούς, ἐπειδὴ ἐκεῖνοι οἱ ἴδιοι ὑπῆρχαν πρὶν ἀπὸ τὴν καταβολὴ τοῦ κόσμου μαζὶ μὲ τὸν προεγνωσμένο Χριστό, αὐτὸν τὸ λόγο σὰν ἐντελῶς ἄσχετο μὲ τὴν ἀλήθεια, ἐπειδὴ κάνει συναΐδια μὲ τὸν Θεὸ τὴν οὐσία τῶν λογικῶν ὄντων, τὸν ἀπορρίπτουμε. Γιατὶ εἶναι τελείως ἀδύνατο νὰ βρίσκονται μὲ τὸ Χριστό, ἔτσι ὅπως αὐτὸς εἶναι, καὶ πάλι νὰ λείψουν τελείως κάποτε ἀπὸ αὐτόν, ἂν βέβαια εἶναι φυσικὸ νὰ γίνει σ᾿ αὐτὸν ἡ ἀποπεράτωση τῶν αἰώνων καὶ ἡ στάση ὅσων κινοῦνται, μέσα στὴν ὁποία κανένα ἀπολύτως ἀπὸ τὰ ὄντα δὲ θὰ ὑπόκειται σὲ μεταβολή. ῾Ο λόγος τῆς Γραφῆς κάλεσε τὸν Χριστὸ ἄμωμο καὶ ἄσπιλο, ἐπειδὴ εἶναι κατὰ τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα ἀπὸ τὴ φύση του τελείως ξένος ἀπὸ τὴ φθορὰ τῆς ἁμαρτίας. Γιατὶ ἡ ψυχή του δὲν εἶχε μῶμο κακίας οὔτε τὸ σῶμα του σπίλο τῆς ἁμαρτίας.

Σημειώσεις

(*)῾Αγίου Μαξίμου ῾Ομολογητοῦ, Πρὸς Θαλάσσιον Περὶ Διαφόρων ᾿Απόρων τῆς ῾Αγίας Γραφῆς, ᾿Ερώτησις Ξʹ. Τὸ ἀρχαῖο κείμενο: PG τ. 90, στλ. 620Β-625Β. Νεο-ελληνικὴ ἀπόδοσις: Φιλοκαλία τῶν Νηπτικῶν καὶ ᾿Ασκητικῶν, Ε.Π.Ε. τ. 14Γ, σελ. 186-195, Θεσσαλονίκη 1992

1.Αʹ Πέτρ. αʹ 19, 20.
2.Κολ. αʹ 26.
3.᾿Εφεσ. αʹ 10, 11.
4.῾Ησ. θʹ 6.
5.Αʹ Κορ. ιγʹ 8.

Περιοδικό Άγιος Νικήτας – Σεπτέμβριος – Δεκέμβριος – 2017

από
Περιοδικό Άγιος Νικήτας

«Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΗΤΑΣ
ὁ ἐν Σέρραις ἀθλήσας»

Περιοδική ἔκδοση τοῦ Ἐπικοινωνιακοῦ καί Μορφωτικοῦ Ἱδρύματος
«Ὁ Ἅγ. Νικήτας ὁ Νέος»,
τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Σερρῶν καί Νιγρίτης, προνοίᾳ καί ἐπιμελείᾳ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου
Σερρῶν καί Νιγρίτης κ.κ. ΘΕΟΛΟΓΟΥ

ΕΤΟΣ ΚΘ΄

ΤΕΥΧΟΣ 270

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ – ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2017

Διαβάστε περισσότερα »

Εγκύκλιον Σημείωμα – ΑΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2017

από

ΑΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2017

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΧΗ
ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΟΙΣ

«Ἰδού γάρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαράν μεγάλην,
ἥτις ἔσται παντί τῷ λαῷ, ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτήρ,
ὅς ἐστι Χριστός Κύριος, ἐν πόλει Δαυίδ». (Λκ 2, 10, 11).

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Γιά μία ἀκόμη φορά μᾶς ἀξιώνει σήμερα τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ μας, μέσα στόν λειτουργικό χρόνο τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας μας νά ἑορτάσουμε τήν θεία Ἐνανθρώπησή Του, νά προσκυνήσουμε τό μέγα καί παράδοξο Μυστήριο τῆς Σαρκώσεώς Του, νά χαροῦμε τήν σωτήρια ἐπίσκεψή Του στή γῆ καί νά λάμψουν οἱ ἀποσταμένες ψυχές μας ἀπό τό οὐράνιο φῶς τοῦ θεοδρόμου ἀστέρος τῆς ἁγίας Βηθλέεμ.

Στό πρόσωπο τοῦ γεννηθέντος Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ καί μέσα ἀπό τό ἀπολυτρωτικό Του ἔργο ἀποκαλύπτεται μέ θαυμαστό τρόπο ἡ ὀντολογική ἑνότητα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καί ὅλης τῆς θείας δημιουργίας. Γιά τόν λόγο αὐτό ἡ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἕνα συγκλονιστικό γεγονός, πού φανερώνει στόν κόσμο τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, τήν μέριμνά Του γιά τήν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου καί τόν ἀνακαινισμό τῆς δημιουργίας. Μέ τήν ἐν χρόνῳ γέννησή Του, ὁ «Εἷς τῆς Τριάδος», ὁ ἀθάνατος Λόγος τοῦ Πατρός προσλαμβάνει φιλανθρώπως καί συγκαταβατικῶς ὅλο τό ἀνθρώπινο φύραμα, πτωχεύει καί κενώνεται γιά τόν ὑπαρξιακό πλουτισμό τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Θεός τοῦ παντός διά τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας Του ἦλθε στή γῆ ὡς ὁ νέος Ἀδάμ ἐν σχήματι ταπεινώσεως, γιά νά ἀναπλάσει, νά θεραπεύσει, νά δικαιώσει, νά φωτίσει τόν ἄνθρωπο καί νά εὐλογήσει ὁλόκληρη τήν κτίση, ἡ ὁποία ἔφερε ἐπάνω της τά μελανά στίγματα τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος.

Ἡ ἐνσάρκωση καί ἡ φανέρωση τοῦ δευτέρου προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος μέσα στήν ἀνθρώπινη ἱστορία εἶναι τό «μέγα τῆς εὐσεβείας μυστήριον» (Α’ Τιμ. 3, 16), τό ὑπερφυές θαῦμα τῶν αἰώνων, ὁ πυρήνας τοῦ Εὐαγγελίου. Ἡ ἄπειρος φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ ἔγινε ἡ αἰτία ὥστε νά διέλθει τούς οὐρανούς καί νά ἐνδυθεῖ τήν ἀνθρώπινη φύση, γιά νά ἀναζητήσει καί νά σώσει τόν πεσμένο ἄνθρωπο, τήν χαμένη εἰκόνα Του, τό δικό Του δημιούργημα. Ἡ δεινῶς ἀμαυρωθεῖσα καί θανασίμως τραυματισθεῖσα φύσις μας εὑρίσκετο πεσμένη ἡμιθανής στό βυθό τῆς ἁμαρτίας καί ὡς ἐκ τούτου εἶχε τήν ἀνάγκη ἀπό κάποιο πανίσχυρο χέρι γιά νά τήν ἀνασύρει καί νά τήν σώσει. Ἐπειδή ὅμως κανενός συνδούλου τό χέρι, ἀγγέλου ἤ ἀνθρώπου, δέν εἶχε αὐτή τήν ἱκανότητα, καθώς ἡ πτῶσις τοῦ ἀνθρώπου δέν ἦταν ἁπλῶς ἠθική ἀλλά βαθιά ὀντολογική, ἐκτείνεται φιλοστόργως ἡ πανσθενουργός πατρική δεξιά τοῦ Ὑψίστου γιά νά ἀνελκύσει ὑπερφυῶς τήν φύσιν μας «ἐξ Ἅδου καί σκιᾶς θανάτου» ὅπου εὑρίσκετο κειμένη ὡς «ἐξαίσιον πτῶμα» καί νά τήν ὁδηγήσει θεωμένη καί ἀπαστράπτουσα ψηλά στόν θρόνο τῆς θεότητος. Τό ἀσύλληπτο αὐτό μυστήριο εἶναι παντός ἄλλου ἀνώτερο καί δέν συγκρίνεται οὔτε καί μέ αὐτή τήν δημιουργία τοῦ κόσμου ἀπό τόν Θεό ἐκ τοῦ μηδενός. Ὁ «ἀεί Ὤν», ὁ Ἄναρχος καί Ἄκτιστος Θεός, τώρα γίνεται ὁ Ἴδιος δημιούργημα, «ὁ ἀόρατος ὁρᾶται, ὁ ἀναφής ψηλαφᾶται, ὁ ἄχρονος ἄρχεται, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ Υἱός ἀνθρώπου γίνεται» (Ἁγίου Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος ΛΗ’, Εἰς τά Θεοφάνεια, εἴτουν Γενέθλια τοῦ Σωτῆρος), γεννᾶται, βαπτίζεται, σταυρώνεται, ἀνίσταται, ἀναλαμβάνεται στούς οὐρανούς μέ σῶμα καί μορφή ἀνθρώπινη καί δοξάζεται στούς αἰῶνες ὡς ἀληθής Θεάνθρωπος. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός χαρακτηρίζει τή Γέννηση τοῦ Χριστοῦ ὡς «τό πάντων καινῶν, καινότατον θαῦμα, τό μόνον καινόν ὑπό τόν ἥλιον» (Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως Γ´ 45, ΕΠΕ 1, 282).

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός, ἀναλαμβάνει ὁλόκληρη τήν ἀνθρώπινη φύση, «ὅλον τόν Ἀδάμ, τόν πρό τῆς παραβάσεως, τόν ἁμαρτίας ἐλεύθερον» (Ἅγιος Ἰωάννης Δαμασκηνός), παρεκτός ἁμαρτίας, διότι ἡ ἁμαρτία δέν ἀνήκει στήν φύση μας ἀλλά «ἐν τῇ ἡμετέρᾳ αὐτεξουσίῳ προαιρέσει» (Ἅγιος Ἰωάννης Δαμασκηνός), δηλαδή στήν ἐλεύθερη βούλησή μας, γιά νά θεραπεύσει καί νά θεώσει τόν ἄνθρωπο, καθώς «τό γάρ ἀπρόσληπτον καί ἀθεράπευτον» (Ἅγιος Ἰωάννης Δαμασκηνός). Νά ἑνώσει τό ἄκτιστο μέ τό κτιστό στό πρόσωπό Του καί ἔτσι νά ἀναστρέψει τήν φορά τῆς κτίσεως ὅλης πρός τόν ἀφανισμό καί τό μηδέν. Στό θεανδρικό πρόσωπό Του ἑνώθηκε ἡ θεία καί ἡ ἀνθρώπινη φύση «ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως». Ἔχουμε Πατέρα τόν Θεό, τόν Ὁποῖο βλέπουμε στό θεανδρικό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ὡς φιλάνθρωπο καί ἐλεήμονα, στοργικό καί παντοδύναμο, δίκαιο καί ἀληθινό. Ὁ Θεός γεννήθηκε στή γῆ ὡς ἄνθρωπος, γιά νά ἀναζητήσει ὡς στοργικός Πατέρας τό πλάσμα Του, νά θεραπεύσει τό προπατορικό ἁμάρτημα πού ἄνοιξε τίς πύλες τοῦ θανάτου, νά κατακρίνει τήν ἁμαρτία στήν πανακήρατη σάρκα Του, νά συντρίψει τόν θάνατο καί τόν διάβολο, νά χαρίσει ζωή καί πληρότητα ζωῆς, νά σταματήσει τήν πορεία τοῦ ἀνθρώπου καί τῆς κτίσεως πρός τό ὑπαρξιακό μηδέν. Γίνεται ἕνα μέ μᾶς γιά νά μᾶς λυτρώσει, νά μᾶς χριστοποιήσει, ὥστε μέ τήν δική Του χάριν νά γίνουμε «κοινωνοί θείας φύσεως» (Β’  Πέτρ. 1, 4). Γι’ αὐτό καί ἡ οὐράνια ἐξαγγελία στούς Ποιμένες ὅτι «ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτήρ, ὅς ἐστι Χριστός Κύριος» (Λκ. 2, 11) μᾶς γεμίζει μέ χαρά ἀνείπωτη καθώς βεβαιωνόμεθα ὅτι «ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο καί ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν» (Ἰω. 1, 14). Μέσα στό θάμβος τοῦ μυστηρίου τῆς Ἐκκλησίας μποροῦμε πλέον ἀπό αὐτήν τήν ζωή νά ἑορτάζουμε «ἀεί Χριστούγεννα» (Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής). Ἄς πλατύνουμε λοιπόν τίς καρδιές μας, ἀδελφοί, γιά τόν Χριστό, ὥστε νά γεννηθεῖ στήν καρδιά μας. Ἐκεῖνος ταπεινά καί φιλόστοργα θά ἔλθῃ. Ἀρκεῖ ἐμεῖς νά ἑτοιμάσουμε τή φάτνη τῆς ψυχῆς μας, ἀπομακρύνοντας τήν ἀπιστία, τόν ἐγωισμό, τήν ἀπληστία, τήν ἰδιοτέλεια, τήν ἀδικία, τό ψέμα, τήν μισανθρωπία καί κάθε κακία. Καιρός πλέον νά ἀνανοηματοδοτήσουμε μέ τήν θερμουργό δύναμη τῆς πίστεως στό Σωτῆρα Χριστό τήν ἀνευλόγητη, ἄπονη, ἀδιάφορη, ἀνέλπιστη καί ἀνειρήνευτη ζωή μας. Ἄς κάνουμε σήμερα, Χριστούγεννα, μιά νέα ἀρχή.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΤΕΧΘΗ, ΑΔΕΛΦΟΙ! ΑΛΗΘΩΣ ΕΤΕΧΘΗ!
Χρόνια πολλά, εὐλογημένα καί ἅγια.

Ἡ δε χάρις καί τό ἄπειρον ἔλεος τοῦ δι’ ἡμᾶς καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ Λόγου εἴθε νά εἶναι πάντοτε μαζί σας.

Μετ’ εὐχῶν ἐγκαρδίων καί ἀγάπης ἐν Χριστῷ νηπιάσαντι

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ὁ Σερρῶν καί Νιγρίτης Θεολόγος

Εγκύκλιον Σημείωμα – Ἱερά εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Καταφυγῆς

από

ΕΓΚΥΚΛΙΟΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Πρός τούς εὐλογημένους Χριστιανούς τῆς Μητροπόλεώς μας.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Ὡς καλῶς γνωρίζετε ὅλοι σας ἡ θεόσωστος Ἱερά Μητρόπολίς μας κοσμεῖται καί περιφρουρεῖται πνευματικῶς ἀπό περικαλλεῖς Ἱερούς Ναούς καί περίσεμνα μοναστικά ἱερά καθιδρύματα, πού ἀποτελοῦν ἁγίους Οἶκους τοῦ Θεοῦ, ἱερούς τόπους ἀδιαλείπτου προσευχῆς, ἀσκήσεως καί ἐν Χριστῷ τελειώσεως, λιμένας σωτηρίας, θεραπευτήρια ψυχῶν καί σωμάτων, χώρους ἁγιασμοῦ, φάρους φωτεινούς θείου φωτός καί ὀάσεις πνευματικές πρός ψυχικήν ἀνάπαυσιν καί παράκλησιν τοῦ πιστοῦ λαοῦ. Ἀνάμεσα στίς περίπυστες Ἱερές Μονές τῆς ἐπαρχίας μας ἰδιαιτέραν πνευματικήν θέσιν ἔχει καί ἡ νεοσύστατη ἀνδρῶα Ἱερά Μονή τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς Σερρῶν, πού συνεχίζει μία μακράν παράδοσιν ἁγιασμοῦ, ἔχουσα τίς ἱστορικές ρίζες της στήν βυζαντινήν ἐποχήν.

Στήν Ἱερά Μονή τῆς Ἁγίας Ὁσιοπαρθενομάρτυρος Παρασκευῆς Σερρῶν, ἐκτός τῶν ἄλλων ἱερῶν σεβασμάτων, φυλάσσεται καί ἡ περίπυστος ἱερά εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Καταφυγῆς, ὡς μόνιμη ἁγιαστική παρουσία καί εὐλογία τῆς μοναστικῆς Ἀδελφότητος, ἀλλά καί ὁλόκληρου τοῦ Σερραϊκοῦ λαοῦ. Ἀπό τοῦ παρελθόντος ἔτους ὁρίσθηκε νά τιμᾶται ἡ ἐτήσιος μνήμη τῆς ἱερᾶς Συνάξεως τῆς Κυρίας Θεοτόκου τῆς Καταφυγῆς κατά τήν δευτέραν ἡμέραν τῶν ἁγίων Χριστουγέννων, 26η Δεκεμβρίου ἐ. ἔ., πού ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ ἀξιοχρέως τό ὑπερευλογημένο πρόσωπο τῆς Ὑπερευλογημένης Παρθένου Μαρίας, ἡ ὁποία ὑπηρέτησε σεμνοπρεπῶς τό μυστήριο τῆς θείας Ἐνανθρωπήσεως πού ἑορτάζουμε αὐτές τίς ἡμέρες. Ὁ Μέγας πανηγυρικός Ἀρχιερατικός Ἑσπερινός θά τελεσθεῖ στήν ὡς εἴρηται Ἱερά Μονή τήν Δευτέρα 25 Δεκεμβρίου στίς 6:00 τό ἀπόγευμα, ἐνῶ τήν Τρίτη 26 Δεκεμβρίου θά τελεσθοῦν ὁ ὄρθρος καί ἡ πανηγυρική θεία Λειτουργία.

Ἡ δε χάρις τοῦ δι’ ἡμᾶς νηπιάσαντος Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, διά πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Καταφυγῆς, εἴη μετά πάντων ἡμῶν.

Μετ’ εὐχῶν πατρικῶν καί ἀγάπης ἐν Κυρίῳ πολλῆς

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ὁ Σερρῶν καί Νιγρίτης Θεολόγος