administrator

Σερρών Θεολόγος: «Η ελληνικωτάτη και ένδοξος πόλις των Σερρών και είναι και αξίζει να ονομάζεται ‘’μαρτυρική πόλις’’» (29/06/2026)

από

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Σερρών Θεολόγος: «Η ελληνικωτάτη και ένδοξος
πόλις των Σερρών και είναι και αξίζει να
ονομάζεται ‘’μαρτυρική πόλις’’»

29-06-2026

Στον ιερό Μητροπολιτικό Ναό Παμμ. Ταξιαρχών Σερρών, ιερούργησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγος, σήμερα Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026, ημέρα κατά την οποία, η αγία Εκκλησία μας με λαμπρότητα τελεί την ιερά σύναξη των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, που είναι και ο πνευματικός πατέρας, κηδεμών και διδάσκαλος της Εκκλησίας των Σερρών, αλλά και ολοκλήρου της Ελλάδος.

Κατ’ αυτήν την ημέρα εορτάζει και η μεγαλομάρτυς και πανένδοξος πόλις των Σερρών την επέτειο της απελευθερώσεώς της, από τους Τούρκους δυνάστες, μετά από φρικτή δουλεία 530 ετών συνολικώς, 529 στους οθωμανούς Τούρκους (1383-1912) και 8 μηνών στους Βουλγάρους, οι οποίοι, εγκαταλείποντάς την, το εσπέρας της 28ης Ιουνίου 1913, την παρέδωσαν στην διά πυρός ολοκληρωτική καταστροφή.

Κατά την διάρκεια της θ. Μυσταγωγίας τελέσθηκε και το μυστήριο της εις πρεσβύτερον χειροτονίας του ευλαβεστάτου διακόνου π. Νικολάου Νικολαΐδη, ο οποίος προ μίας εβδομάδος, ενετάχθη οργανικώς, ως έγγαμος κληρικός στο έμψυχο δυναμικό της Εκκλησίας των Σερρών.

Ο Σεβασμιώτατος, εμπνεόμενος από το χωρίο (4, 1-5) της Α’ προς Κορινθίους επιστολής του Αποστόλου των εθνών Παύλου: «Οὕτως ἡμᾶς λογιζέσθω ἄνθρωπος, ὡς ὑπηρέτας Χριστοῦ καὶ οἰκονόμους μυστηρίων Θεοῦ…», απηύθυνε πατρικές νουθεσίες και συμβουλές προς τον νεοχειροτονηθέντα πρεσβύτερο, τονίζοντας πατρικώς, μεταξύ άλλων και τα εξής: «Σήμερον, παιδί μου Νικόλαε, με την χάρη του αγίου Θεού, προσέρχεσαι να λάβεις τον δεύτερο βαθμό της αγίας ιερωσύνης, έτσι ώστε, να υπηρετήσεις, ως πιστός οικονόμος των θείων μυστηρίων Ιησού Χριστού, την αγία Εκκλησία Του. Προσέρχεσαι ενώπιον του Κυρίου, σήμερον, με σταθερή απόφαση, να Τον υπηρετήσεις με όλη την ψυχή σου και να λάβεις τον αχειροποίητο χιτώνα της αγίας ιερωσύνης. 

Έργο σου, παιδί μου, υπακούοντας στην γλυκυτάτη φωνή του Κυρίου μας θα είναι να οικοδομείς την διακονία σου επάνω στην ζωηφόρο πέτρα της πίστεως, στον Χριστό ως Θεό, Σωτήρα και λυτρωτή του κόσμου. Να μείνεις σ’ ολόκληρη την ζωή σου χριστοκεντρικός, λειτουργικός, ταπεινός, φιλόπονος, υπηρέτης Θεού, φιλόστοργος πατέρας και ενσυνείδητος αγωνιστής του Χριστού και της αληθείας Του.

Σ’ αυτόν τον αποστολικό, θυσιαστικό, ευλογημένο και άγιο δρόμο του Χριστού να βαδίζεις με βήματα ταπεινά, αλλά και αποφασιστικά. Να ζεις, να υπάρχεις, να αναπνέεις γι’ Αυτόν. Να βαδίζεις πάντοτε μετά φόβου Θεού, με τον ίδιο δηλαδή σεβασμό και ιερό φόβο, που έχεις σήμερα. Να αξιοποιήσεις θεοφιλώς το άγιο τάλαντο της ιερωσύνης, το οποίο σου εμπιστεύθηκε ο Δεσπότης Χριστός.

Προστάτευσε τον εαυτό σου, από ό,τι ακυρώνει τον λόγο σου και μαραίνει τον ζήλο σου, φρόντισε και εργάσου φιλοπόνως, ώστε η διακονία σου στην Εκκλησία να είναι παρουσία Χριστού, δηλαδή φως, αλήθεια, ζωή, ελπίδα, δύναμη, φιλανθρωπία και προσφορά.

Εύχομαι πατρικώς, παιδί μου, να μιμηθείς τον αποστολικό ζήλο των σήμερον λαμπρώς εορταζομένων πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, την ταπείνωση του προστάτου σου Αγ. Νικολάου, Επισκόπου Μύρων της Λυκίας του θαυματουργού, έτσι ώστε να αναδειχθείς πιστός και ταπεινός υπηρέτης του μυστηρίου της εις Χριστόν πίστεως, να εκδαπανάσαι, ημέρα και νύκτα, υπέρ του έργου της σωτηρίας των ανθρώπων, να αξιωθείς της μερίδος των σωζομένων. Αμήν!».

Ακολούθως, στις 10:00 π.μ. εψάλη η επίσημος Δοξολογία επί τη 113η επετείω της απελευθερώσεως της πόλεως των Σερρών (29-6-1913), στον ως είρηται ιερό Μητροπολιτικό Ναό, στο τέλος της οποίας, τον πανηγυρικό της ημέρας λόγο, εξεφώνησε επιτυχώς η εκπαιδευτικός κ. Αικατερίνη Θεμελίδου.

Παρόντες, μεταξύ άλλων ήταν και ο Σερραίος Υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις κ. Αναστάσιος Χατζηβασιλείου, ως εκπρόσωπος της Ελληνικής Κυβερνήσεως και όλοι οι Βουλευτές του Ν. Σερρών κ. κ. Φωτεινή Αραμπατζή, Θεόφιλος Λεονταρίδης και Κων/νος Μπούμπας, ο Βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης κ. Θεόδωρος Καράογλου, ο Διοικητής της 10ης Μηχανοποιημένης Ταξιαρχίας κ. Φίλιππος Γιαλαμάς, η Γεν. Αστυνομική Διευθύντρια της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας κ. Φανή Γιουβανοπούλου, η Αστυνομική Διευθύντρια Σερρών κ. Ευαγγελία Δούμα, ο Διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Σερρών κ. Πρόδρομος Καλαϊτζίδης, o Αντιπεριφερειάρχης Σερρών κ. Παναγιώτης Σπυρόπουλος, η Δήμαρχος Σερραίων κ. Βαρβάρα Μητλιάγκα, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Σερρών κ. Αθανάσιος Παπαδόπουλος, Δημοτικοί και Περιφερειακοί Σύμβουλοι, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Σερρών κ. Παναγιώτης Καρίπογλου, οι Διευθυντές της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαιδεύσεως Ν. Σερρών κ. κ. Ιωάννης Καραβασίλης και Δημήτριος Σωτηριάδης, η Πρόεδρος του Ε.Ε.Σ. Παραρτήματος Σερρών κ. Μαρία Θεοδωρίδου, καθώς και αντιπροσωπείες σχολικών τμημάτων με τις γαλανόλευκες σημαίες και Πολιτιστικοί Σύλλογοι με τις παραδοσιακές φορεσιές και τα λάβαρά τους.

Στην συνάφεια του πανηγυρικού λόγου, ο Σεβασμιώτατος ευχήθηκε όπως οι επετειακές εκδηλώσεις των «Ελευθερίων» της μαρτυρικής πόλεως των Σερρών, αποτελέσουν μία καλή αρχή για όλους, ώστε να μελετήσουμε με προσοχή, αντικειμενικότητα και διάθεση μαθητείας την εθνική μας ιστορία.

«Η σημερινή μεγαλώνυμος ιστορική επέτειος, είπε ο Σεβασμιώτατος, λειτουργεί και ως ένα ισχυρό ανάχωμα στην ισοπεδωτική λήθη των καιρών μας, που απεργάζεται την αποδυνάμωση των συνεκτικών και υπαρκτικών στοιχείων αυτού του Έθνους, της φιλοθεΐας, της φιλοπατρίας, της φιλανθρωπίας.

Η γνώση της ιστορίας, απηλλαγμένης από προκαταλήψεις, ιδεολογικές αγκυλώσεις, στρεβλώσεις και ανούσιες υπερβολές,  είναι ιερά υποχρέωσις και καίριο μέλημα κάθε εχέφρονος λαού, που πορεύεται μέσα στο συνεχώς μεταβαλλόμενο και συγκρουσιακό σύγχρονο ιστορικό γίγνεσθαι, όπου το σύνθημα του αναθεωρητισμού σε πολλές εκφάνσεις της ζωής, προβάλλεται όλο και πιο συχνά.

Αυτή η μελέτη, η εθνική μας επαγρύπνηση, η εγκατάλειψη του εφησυχασμού, η εθνική μας ενότητα και ομοψυχία, η ορθόδοξος πίστη, η παιδεία και ο πολιτισμός μας, αποτελούν και σήμερα την δύναμή μας για την αντιμετώπιση των ποικίλων εθνικών, κοινωνικών και πνευματικών προκλήσεων της σύγχρονης εποχής.

Η κοινή φιλόστοργος Μητέρα μας Εκκλησία, μαζί με την καθαρώς πνευματική και αγιαστική Της διακονία, που αποτελεί την καθαυτό και κυρία αποστολή Της μέσα στον κόσμο, μεριμνά κενωτικώς και για την διατήρηση της ιστορικής μας μνήμης, μακριά από εθνικιστικές ακρότητες και στείρους φανατισμούς. Ο σεβασμός στον Θεό και την αγία Εκκλησία Του, η τιμή στην Πατρίδα και τα κλέη των ηρωικών πατέρων μας, η αγάπη στον συνάνθρωπο συνιστούν για τον Έλληνα, διαχρονικώς, κορυφαίες αρετές, που στην αυθεντική τους έκφραση δεν αντίκεινται στο οικουμενικό πνεύμα του χριστιανισμού.

Η πλουσιόδωρος ευλογία και το άπειρο έλεος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, εύχομαι πατρικώς να χαριτώνουν και να ευλογούν την ζωή όλων μας, ώστε να αναδεικνυόμεθα αντάξιοι του μεγάλου αγαθού της ελευθερίας στην διπλή του διάσταση, που ο Κύριος μας εχάρισε και για την οποία οι θεσπέσιοι πατέρες μας αγωνίσθησαν θυσιαστικώς. Ζήτω η Ελλάς! Ζήτω η ένδοξος και μεγαλομάρτυς πόλις των Σερρών!».

Στην συνέχεια, ο Σεβασμιώτατος, αφού έψαλε τον Εθνικό μας Ύμνο, μαζί με τον ιερό Κλήρο, τους Άρχοντες και τον πιστό λαό του Θεού, μετέβησαν εν πομπή, στον χώρο της πλατείας «Ελευθερίας» των Σερρών. Εκεί, ενώπιον του ανδριάντος του μεγάλου Σερραίου ήρωος της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821, Αρχιστρατήγου Εμμανουήλ Παπά, εψάλη επιμνημόσυνος δέηση, κατετέθησαν στέφανοι, τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στην μνήμη όλων όσων θυσιάσθηκαν για την ελευθερία των Σερρών και εψάλη ο Εθνικός μας Ύμνος.

Τέλος, πραγματοποιήθηκε η καθιερωμένη παρέλαση των μαθητικών, στρατιωτικών και πολιτιστικών τμημάτων.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Σερρών Θεολόγος: «Σέρρες: πόλις από γενέσεώς της ελληνικωτάτη, ένδοξη, μαρτυρική, φιλοπρόοδος» (29/06/2026)

από

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Σερρών Θεολόγος: «Σέρρες: πόλις από
γενέσεώς της ελληνικωτάτη, ένδοξη,
μαρτυρική, φιλοπρόοδος»

29-06-2026

Την 29η Ιουνίου, ημέρα κατά την οποία, η αγία Μητέρα μας Ορθόδοξος Εκκλησία, με λαμπρότητα τελεί την ιερά σύναξη των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, που είναι και ο πνευματικός πατέρας, κηδεμών και διδάσκαλος της Εκκλησίας των Σερρών, αλλά και ολοκλήρου της Ελλάδος, εορτάζει και η μεγαλομάρτυς και πανένδοξος πόλις των Σερρών την επέτειο της απελευθερώσεώς της, από τους Τούρκους δυνάστες, μετά από φρικτή δουλεία 530 ετών συνολικώς, 529 στους οθωμανούς Τούρκους (1383-1912) και 8 μηνών στους Βουλγάρους.

Την Κυριακή 28 Ιουνίου 2026, παραμονή της μεγαλωνύμου αυτής εορτής, στον ιερό Καθεδρικό και Προσκυνηματικό Ναό Αγ. Θεοδώρων Σερρών, τελέσθηκε, στις 7:30 το απόγευμα, ο μέγας πανηγυρικός Εσπερινός χοροστατήσαντος του Σεβ. Μητροπολίτου Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγου, ενώ τον θείο λόγο εκήρυξε, με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου, ο πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης π. Ιωάννης Καλαϊτζής, ιεροκήρυξ της Σερραϊκής Εκκλησίας.

Ακολούθως, στις 8:30 το απόγευμα, στο αύλειο χώρο του ιερού Καθεδρικού Ναού, έλαβε χώρα εκδήλωση λόγου, μέλους και ιστορικής μνήμης, που συνδιοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολις Σερρών και Νιγρίτης με τον Δήμο Σερραίων, με αφορμή την 113η επέτειο, από της απελευθερώσεως της πόλεως των Σερρών (29-6-1913).

Παρόντες στην εκδήλωση, στην οποία η Δήμαρχος Σερραίων κ. Βαρβάρα Μητλιάγκα ομίλησε με αρίστη ιστορική τεκμηρίωση, γλαφυρό και ρεαλιστικό τρόπο με θέμα: «29 Ιουνίου 1913. Το εθνικό Πάσχα των Σερραίων», ήταν μεταξύ άλλων και ο Βουλευτής Ν. Σερρών κ. Κων/νος Μπούμπας, ο Αντιπεριφερειάρχης Σερρών κ. Παναγιώτης Σπυρόπουλος, η Δημοτική Σύμβουλος Σερρών κ. Χρυσούλα Δρίγκα, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Σερρών κ. Παναγιώτης Καρίπογλου, Περιφερειακοί και Δημοτικοί Σύμβουλοι, εκπρόσωποι των στρατιωτικών και αστυνομικών Αρχών του τόπου και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Σερρών κ.ά..

Χαιρετισμό απηύθυνε, επίσης, ο Αντιπεριφερειάρχης Σερρών κ. Παναγιώτης Σπυρόπουλος, αναφερόμενος στην επέτειο απελευθερώσεως της μαρτυρικής πόλεως των Σερρών.

Στην συνέχεια, η εκπαιδευτικός κ. Αικατερίνη Θεμελίδου, συνεργάτιδα του «ΜΑΞΙΜΕΙΟΥ» Ιδρύματος της Εκκλησίας των Σερρών, παρουσίασε στο κοινό την νεανική Χορωδία «ΑΓΓΕΛΩΝ ΦΩΝΕΣ» της Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης, που υπό την διεύθυνση της χοράρχου κ. Μαρίας Κουβακλή, απέδωσε με μοναδικό τρόπο παραδοσιακά και έντεχνα τραγούδια, από την πολύτιμη μουσική παράδοση της Πατρίδος μας. 

Ο Σεβ. Ποιμενάρχης της Εκκλησίας των Σερρών και της Νιγρίτης κ. Θεολόγος, στον σύντομο χαιρετισμό του, ευχαρίστησε θερμώς την Δήμαρχο Σερραίων κ. Βαρβάρα Μητλιάγκα για την εμπεριστατωμένη ομιλία της, στην οποία με λόγο δυνατό, τόλμη και ρεαλισμό συνδύασε την ιστορική ακρίβεια των γεγονότων με την προοπτική και την ελπίδα της προόδου των συγχρόνων Σερραίων, που γνωρίζουν, όπως χαρακτηριστικώς εσημείωσε, να τιμούν την ιστορία, να εορτάζουν την ελευθερία, να κτίζουν το μέλλον.

«Παρακολουθήσαμε όλοι μας, βαθύτατα συγκινημένοι, είπε ο Σεβασμιώτατος, την εξαιρετική αυτή εκδήλωση, που αποτελεί καρπό της γόνιμης συνεργασίας της Εκκλησίας μας με τον Δήμο Σερραίων για το καλό και την ευημερία του ενδόξου τόπου μας.

Στους δυσκόλους καιρούς που διανύουμε, είναι ανάγκη να εμπνευσθούμε και να διδαχθούμε από τις αξίες, τις αρχές και τους αγώνες των ηρώων μας, που μας χάρισαν με πολλές θυσίες και ποταμούς αιμάτων μία ελεύθερη και αξιοπρεπή Πατρίδα.

Ο Θεός, ευχόμεθα, να μας φωτίζει, ώστε να αναδεικνυόμεθα αντάξιοι των περιστάσεων, συνεχιστές του έργου των πατέρων μας, ενωμένοι, σύμψυχοι, ομόψυχοι, εμπνεόμενοι από τους εθνικούς μας ήρωες, τους οποίους, πραγματικώς τιμούμε, μόνον όταν μιμούμεθα την αρετή, την πίστη και τα ένδοξα ανδραγαθήματά τους!».

Τέλος, ο Σεβασμιώτατος ευχαρίστησε θερμώς την δεξιοτέχνη χοράρχη κ. Μαρία Κουβακλή και τα ταλαντούχα μέλη της νεανικής Χορωδίας «ΑΓΓΕΛΩΝ ΦΩΝΕΣ», τον πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη π. Νεκτάριο Καϊμακάμη, που με τους καλούς του συνεργάτες είχαν την ευθύνη συντονισμού της εκδηλώσεως, την κ. Αικατερίνη Θεμελίδου και όλους εκείνους, που εκοπίασαν, συμβάλλοντας στην διοργάνωση της εκδηλώσεως.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Το θαυμαστό έργο των Αγίων Αποστόλων

από

Το θαυμαστό έργο των Αγίων Αποστόλων

Η εορτή των αγίων Αποστόλων στο τέλος του Ιουνίου στρέφει και πάλι το νου μας προς τους ανθρώπους εκείνους, που επέλεξε ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός για να συνεχίσουν το λυτρωτικό έργο Του. Εξαγιασμένοι και ενισχυμένοι με τη Χάρη του Παναγίου Πνεύματος, οι άγιοι Απόστολοι διασκορπίσθηκαν στην τότε γνωστή οικουμένη και έφεραν το φως του Ευαγγελίου στη σκοτεινιασμένη έως τότε ανθρωπότητα. Υπέγραψαν μάλιστα την εξαγιαστική δράση τους με το αίμα τους, το έργο τους είναι από κάθε άποψη θαυμαστό. Έθεσαν τις βάσεις του χριστιανικού πολιτισμού.

Γεμάτος θαυμασμό εμπρός στο αναμορφωτικό και σωτήριο αυτό έργο τους ο πρύτανης των Χριστιανών ιεροκηρύκων, όπως έχει χαρακτηριστεί ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, πλέκει συχνά εξαίρετα εγκώμια προς τους αγίους Αποστόλους στις θαυμάσιες ομιλίες του. Τα στηρίζει μάλιστα σε αδιάσειστα επιχειρήματα. Χρησιμοποιεί συχνά και ρητορικές ερωτήσεις σε προσωπικό ύφος, για να αποδείξει και τονίσει ακόμη περισσότερο το μεγαλείο του έργου των αγίων Αποστόλων:

«Πῶς ἐλαυνόμενοι καί διωκόμενοι… καί οὐδέν οἴκοθεν ἔχοντες ἐπαγωγόν, οὐ λόγον, οὐ περιφάνειαν, οὐ πλοῦτον, οὐ πόλιν, οὐκ ἔθνος, οὐ γένος, οὐκ ἐπιτήδευμα, οὐ δόξαν, οὐκ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδέν, ἀλλά πάντα τά ἐναντία, ἰδιωτείαν, εὐτέλειαν, πενίαν, μῖσος, ἀπέχθειαν, καί πρός δήμους ὁλοκλήρους ἱστάμενοι καί τοιαῦτα καταγγέλλοντες ἔπειθον; Καί γάρ τά ἐπιτεύγματα πολύν εἶχε τόν μόχθον καί τά δόγματα τους κινδύνους· καί οἱ ακούοντες καί οἱ πείθεσθαι μέλλοντες, καί τρυφῇ καί μέθῃ καί πολλῇ συντραφέντες ἦσαν κακίᾳ.

Πόθεν οὖν ἔπεισαν, εἰπέ μοι; Πόθεν τό ἀξιόπιστον ἔσχον; Ὅπερ γάρ ἔφθην εἰπών, εἰ σημείων χωρίς ἔπεισαν, πολλῷ μεῖζον τό θαῦμα φαίνεται…

Καί εἰκός ἦν τους κατηχουμένους λέγειν· τί ποτε τοῦτό ἐστι; Πάντες οἱ τήν οἰκουμένην οἰκοῦντες ἠπάτηνται, καί σοφισταί καί ρήτορες καί φιλόσοφοι καί συγγραφεῖς, οἵ τε παρόντες οἵ τε πρό τούτου γενόμενοι, οἱ περί Πυθαγόραν καί Πλάτωνα, καί στρατηγοί καί ὕπατοι;… Καί οἱ δώδεκα ἁλιεῖς καί σκηνοποιοί καί τελῶναι πάντων ἐκείνων εἰσί σοφώτεροι; Καί τίς ἄν ταῦτα ἀνάσχοιτο; Ἀλλ’ ὅμως οὐκ εἶπον ταῦτα, οὐκ ἐνενόησαν, ἀλλ’ ἠνέσχοντο, καί ἔγνωσαν ὅτι πάντων ἦσαν σοφώτεροι· διό καί πάντων ἐκράτησαν…

Τί οὖν αὐτούς ἐπήγετο; Οὐκ εὔδηλον ὅτι ἡ δύναμις τοῦ κηρυττομένου; Εἰ γάρ μή τοῦτο ἦν… ἆρ’ ἄν εύκολον ἦν ἔχειν καί ἑλκύσαι τους ἐναντιουμένους; Οὐκ ἔστιν εἰπεῖν.

Ὥστε διά πάντων δείκνυται θεία δύναμις οὖσα ἡ κατορθώσασα. Ἐπεί πόθεν ἔπεισαν, εἰπέ μοι, τους χαύνους καί τους διαρρέοντας ἐπί τόν σκληρόν καί τραχύν φέροντες βίον;…

Αὐτό δέ τοῦτο οὐ θαυμάζεις, εἰπέ μοι, πῶς ἔπεισαν μετά θάνατον προσδοκᾶν ἔπαθλα καί ἀμοιβάς; Ἐγώ γάρ αὐτό τοῦτο ἐκπλήττομαι…

Ὤστε καί διά τοῦτο αὐτό μάλιστα θαυμάζειν ἐχρῆν, ὅτι ἀνθρώπους βαρβάρους τοιαύτην ἔπεισαν καταδέξασθαι πίστιν καί χρηστάς περί τῶν μελλόντων ἔχειν ἐλπίδας καί τό πρότερον τῶν ἁμαρτημάτων φορτίον ἀπεσκευασμένους μετά πολλῆς τῆς προθυμίας εἰς τό ἐπιόν τῶν ὑπέρ τῆς ἀρετῆς ἅπτεσθαι πόνων… ἅπαντα τά γένη βαρβάρων οἱ ἁλιεῖς μυσταγωγοῦντες ἐν τῷ βαπτίσματι φιλοσοφεῖν ἔπεισαν…».

(Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου ΕΠΕ 18, 154-214)

Δηλαδή:

Πώς, ενώ τους απομάκρυναν και τους εξεδίωκαν… και ενώ δεν διέθεταν κανένα απολύτως χάρισμα λόγου, ούτε κοσμική λάμψη, ούτε πλούτο, ούτε κατάγονταν από σπουδαία πόλη ή από μεγάλο έθνος ή από ένδοξο γένος, ούτε είχαν εντυπωσιακό επάγγελμα, ούτε δόξα κοσμική, ούτε κάτι άλλο από αυτά που φαντάζουν στα μάτια των κοσμικών ανθρώπων, αλλά είχαν τα εντελώς αντίθετα, δηλαδή απλοϊκότητα, λιτότητα, φτώχια, μίσος και απέχθεια απέναντί τους, διότι, ως Ιουδαίοι, ήταν μισητοί από όλους· και ενώ στέκονταν και κήρυτταν μπροστά σε χιλιάδες λαού και δίδασκαν παράδοξα για τους ακροατές τους διδάγματα, παρά ταύτα τους έπειθαν. Διότι πρέπει να τονισθεί ότι και οι εντολές που τους έδιναν απαιτούσαν πολύ κόπο για να εφαρμοσθούν, και οι διδασκαλίες τους έβαζαν τους ακροατές τους σε πολλούς κινδύνους. Διότι αυτοί που άκουαν το κήρυγμα των Αποστόλων και επρόκειτο να πιστεύσουν, έως τότε ζούσαν μέσα σε απολαύσεις και μέθες και πολλή κακία…

Πες μου, λοιπόν, πώς τους έπεισαν; Από πού είχαν αποκτήσει αυτή την αξιοπιστία στα λόγια τους; Αυτό που και άλλοτε είπα, εάν τους έπεισαν, χωρίς να κάνουν θαύματα εμπρός τους, αυτό καθαυτό το γεγονός, ότι δηλαδή τους έπεισαν, είναι πολύ μεγαλύτερο θαύμα…

Και ήταν φυσικό οι κατηχούμενοι, όσοι άκουαν δηλαδή το κήρυγμα των Αποστόλων, να διερωτώνται και να λέγουν: Τι συμβαίνει, λοιπόν; Όλοι οι κάτοικοι της οικουμένης έχουν απατηθεί, και οι σοφιστές και οι ρήτορες και οι φιλόσοφοι και οι συγγραφείς και αυτοί που ζουν τώρα και οι παλαιότεροι, οι σύγχρονοι του Πυθαγόρα και του Πλάτωνα, και οι στρατηγοί και οι ύπατοι όλοι πλανήθηκαν; … Και αυτοί εδώ οι δώδεκα ψαράδες και σκηνοποιοί και τελώνες είναι πιο σοφοί από όλους εκείνους; Ποιος θα το ανεχόταν αυτό; Αλλ’ όμως όχι μόνο δεν είπαν κάτι τέτοιο οι ακροατές του κηρύγματος των Αποστόλων, αλλ’ ούτε και το σκέφθηκαν. Αντιθέτως παραδέχθηκαν ότι ήσαν σοφότεροι όλων και το αναγνώρισαν. Γι’ αυτό και νίκησαν όλους οι Απόστολοι…

Τι ήταν λοιπόν αυτό που τους έπειθε και τους κατεύθυνε; Δεν είναι φανερό ότι ήταν η δύναμη Εκείνου τον Οποίον κήρυτταν; Διότι, αν δεν υπήρχε αυτή η δύναμη… άραγε ήταν εύκολο να ελκύσουν αυτούς που ήταν αντίθετοί τους; Ούτε λόγος δεν πρέπει να γίνεται.

Ώστε μέσα από όλα αυτά διαφαίνεται η δύναμη του Θεού, που πέτυχε αυτά τα μεγάλα κατορθώματα. Διότι, πες μου, πώς έπεισαν ανθρώπους, που ήταν νωθροί και πλαδαροί και ζούσαν άνετα με τρυφές και απολαύσεις να ακολουθήσουν στο εξής ζωή δύσκολη, σκληρή, με κόπο και στερήσεις;…

Δεν θαυμάζεις, πες μου, και αυτό ακόμη: Πώς τους έπεισαν να περιμένουν έπαθλα και βραβεία της αρετής μετά θάνατον; Όταν το σκέπτομαι αυτό εγώ, εκπλήττομαι για το πώς επέδρασαν οι Απόστολοι στις ψυχές των ανθρώπων.

Ώστε και γι’ αυτό μόνο θα έπρεπε να τους θαυμάζουμε, διότι ανθρώπους που ήταν βάρβαροι έως τότε, εντελώς δηλαδή ακαλλιέργητοι ψυχικά, τους έπεισαν να δεχθούν μια τέτοια πίστη που τους έστρεφε προς το μέλλον και τους βοηθούσε να έχουν αίσιες ελπίδες για το μέλλον. Με την πίστη αυτή επίσης πέταξαν από πάνω τους το φορτίο των αμαρτημάτων τους και με μεγάλη προθυμία στο εξής ανέλαβαν τους κόπους για την κατάκτηση της αρετής… Όλα τα γένη των βαρβάρων… οι πρώην αλιείς άγιοι Απόστολοι με το Βάπτισμα και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος τα μυούσαν στη χριστιανική ζωή και φιλοσοφία.

Γιορτή των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου (29 Ιουνίου)

από

Γιορτή των Αγίων Αποστόλων
Πέτρου και Παύλου (29 Ιουνίου)

Ι. Μ. Φουντούλη
(Από το βιβλίο «Λογική Λατρεία»)

Των δύο μεγάλων και κορυφαίων αποστόλων του Χριστού, του Πέτρου και του Παύλου, τη μνήμη εορτάζει σήμερα η Εκκλησία μας. Προς αυτούς τους δύο μεγάλους άνδρες της θα αποτίσει τον οφειλόμενο φόρο της τιμής και της ευγνωμοσύνης για την ανυπολόγιστα μεγάλη συμβολή τους στο έργο της διαδόσεως της χριστιανικής πίστεως και της εδραιώσεως της Εκκλησίας μας. Στις εικόνες τους ζωγραφίζονται οι δύο απόστολοι να κρατούν την Εκκλησία, που συμβολικά εικονίζεται με ένα μικρό βυζαντινό ναό. Γιατί και οι δύο αυτοί απόστολοι υπήρξαν πράγματι οι στύλοι και οι ακρογωνιαίοι λίθοι, επάνω στους οποίους οικοδομήθηκε το ιερό ίδρυμα της Εκκλησίας του Χριστού. Και συνημμένοι και οι δύο σε μία εορτή, εικονισμένοι σε μία εικόνα, συμβολίζουν την ενότητα της πίστεως, την ενότητα της Εκκλησίας, που απετελέσθη από ετερογενή στοιχεία, την περιτομή -τους Εβραίους- προς τους όποιους εστράφη το ιεραποστολικό έργο του Πέτρου, και τα έθνη -τους ειδωλολάτρες- για τον εκχριστιανισμό των οποίων κοπίασε ο απόστολος των Εθνών, ο Παύλος. Αυτός ακριβώς ήταν και ο λόγος που προκάλεσε τη σύσταση κοινής εορτής των δύο κορυφαίων, όταν το έτος 258 στις 29 Ιουνίου ο πάπας Σΐξτος ο Β’ μετακόμιζε τα οστά τους στην κατακόμβη του αγίου Σεβαστιανού της Ρώμης. Και ήταν τόσο επιτυχής η συζυγία αυτή, ώστε πολύ γρήγορα η εορτή αυτή έγινε παγκόσμιος, εορταζομένη «εν πάσαις ταις κατά τόπον αγίαις του Θεού εκκλησίαις». Οι άλλες εορτές των αποστόλων και η μνήμη του θανάτου τους επισκιάσθηκαν από τη νέα εορτή. Γι’ αυτό και σπάνια θα βρει κανείς ναό τιμώμενο στο όνομα ενός μόνο από τους δυο κορυφαίους και εικόνα που να εικονίζει τον ένα μόνο από αυτούς. Αντιθέτως δεν υπάρχει πόλις ή χωριό που να μη έχει ναό ή παρεκκλήσιο επ’ ονόματι των δύο μεγάλων αποστόλων. Άπειρες είναι οι εικόνες τους. Κοινή η τιμή, κοινή η προσκύνηση, κοινός ο εορτασμός, όπως κοινό ήταν το έργο τους και κοινή η αποστολή τους και κοινή η δόξα τους.

Δεν έχει κανείς παρά να διαβάσει την εποποιία των κορυφαίων, όπως με συγκινητική απλότητα περιγράφεται από τον αυτόπτη και αυτήκοο των περισσοτέρων περιστατικών συγγραφέα των Πράξεων των Αποστόλων, τον Ευαγγελιστή Λουκά. Τις ακούσαμε να διαβάζονται στους ναούς μας κατά την περίοδο του Πεντηκοσταρίου και παρακολουθήσαμε στα αποστολικά αναγνώσματα των Κυριακών από του Πάσχα μέχρι της Πεντηκοστής τα μεγάλα βήματα τους για την κατάκτηση της Οικουμένης. Πώς πήραν τη σημαία του Χριστού, το Σταυρό, και τον περιήγαγαν στα πέρατα του κόσμου μέχρι που τον φύτευσαν στην καρδιά της αυτοκρατορίας, τη Ρώμη. Θα δει στο βιβλίο των Πράξεων τους αγώνες και τα παθήματα τους αλλά και τα περίλαμπρα τρόπαιά τους. Τα ίχνη τους σημειώθηκαν άσβεστα στις καρδιές των πιστών. Κάθε πόλη και χώρα έχει να επιδείξει με ευλάβεια τα σημάδια που άφησαν τα πόδια τους, τα ωραία πόδια «των ευαγγελιζομένων την ειρήνην, των ευαγγελιζομένων τα αγαθά», τη σωτηρία. Χαρακτηριστικά ομιλεί για τον απόστολο Παύλο ενα τροπάριο, η «υπακοή», της ακολουθίας του όρθρου της μνήμης τους:

«Ποία φυλακή ουκ έσχε σε δέσμιον; ποία δε Εκκλησία ουκ έχει σε ρήτορα; Δαμασκός μέγα φρονεί επί σοι Παύλε· είδε γαρ σε σκελισθέντα φωτί. Ρώμη σου το αίμα δεξαμενή και αύτη κομπάζει. Αλλ’ η Ταρσός πλέον χαίρει και πόθω τιμά σου τα σπάργανα. Αλλ’ ω Παύλε απόστολε, το καύχημα της οικουμένης, προφθάσας ημάς στήριξον».

Και γύρω από αυτά τα ενθυμήματα της διαβάσεως των αποστόλων πανηγύριζαν οι πόλεις και οι χώρες κατά την ημέρα αυτή, όσες δεν είχαν την τιμή, όπως η Ρώμη, να κατέχουν τα ιερά των λείψανα. Ιδίως ο ελληνικός χώρος είχε να επίδειξει πολλά τέτοια αναμνηστικά σημεία της διαβάσεως του μεγάλου αποστόλου του, του Παύλου. Αλλού έδειχναν και τιμούσαν τη φυλακή, όπως στους Φιλίππους, αλλού το βήμα, όπως στη Βέρροια, αλλού τον τόπο της δίκης, όπως το βήμα του Γαλλίωνος στην Κόρινθο, αλλού το βράχο όπου πάτησαν τα πόδια του και εκήρυξαν το λόγο, όπως στον Άρειο Πάγο στην Αθήνα, αλλού το λιμάνι στο οποίο αποβιβάσθηκε, όπως στους Καλούς λιμένες της Κρήτης και στη Λίνδο. Αλλού συνέδεσαν το πέρασμά του με μύθους και τερατουργίες, όπως στη Μυτιλήνη, όπου έδειχναν τον τόπο όπου φόνευσε διά προσευχής φοβερό δράκοντα. Δεν έχει σημασία αν το αφήγημα αυτό είναι μύθος· δείχνει συμβολικά πως αντελήφθη ο λαός το δυναμικό πέρασμα του αποστόλου, την εξόντωση της θηριώδους ειδωλολατρίας με τη δύναμη του Χριστού.

Ειδικά στη Θεσσαλονίκη επιδεικνύουν και σήμερα τον τόπο όπου κήρυξε ο απόστολος των Εθνών, στο αρχαίο παρεκκλήσιο της Μονής Βλατάδων και τον τόπο όπου καταδιωκόμενος κατέφυγε, στο μικρό σπήλαιο-αγίασμα κοντά στην ομώνυμό του συνοικία. Κατά τον ΙΕ’ αιώνα, ο Συμεών, που είναι ο τελευταίος αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης προ της αλώσεως της πόλεως αυτής από τους Τούρκους (1430), μαρτυρεί ότι στο ναό της Αχειροποιήτου εφυλάσσετο και ετιμάτο κατά τη μνήμη των αποστόλων ο λίθος, πάνω στον οποίο δέθηκε και ραβδίσθηκε ο απόστολος. Το τυπικό του πανηγυρικού εορτασμού, όπως ετελείτο τότε στην Θεσσαλονίκη, μας το δίδει ο Συμεών στο ανέκδοτο Τυπικό του. Αφ’ εσπέρας ετελείτο, χοροστατούντος του μητροπολίτου, η ακολουθία του εσπερινού στην Αγία Σοφία. Μετά το τέλος του εσπερινού εγίνετο λιτανεία και ψάλλοντες τα ιδιόμελα της λιτής έφθαναν στο ναό «του αγίου Παύλου τω συγκειμένω τω ναώ της Θεοτόκου της Αχειροποιήτου, ένθα και ο λίθος, εν ω έτυψαν αυτόν». Στο λίθο είχε χαραχθεί το ακόλουθο επίγραμμα, ανέκδοτο επίσης, που σώζεται σ’ ένα χειρόγραφο της βιβλιοθήκης της Βιέννης:

«Εν τώδε Παύλος ταννυθείς πριν τω λίθω,
ήνεγκε ράβδων αφορήτους αικίας,
ξεσθείς δε τανύν μορφοτύπων γλυφίδι,
τας προσκυνήσεις λαμβάνει και τα γέρα».

«Γι’ αυτούς λοιπόν τους δύο κορυφαίους αποστόλους τον Πέτρο και τον Παύλο, τι μεγαλύτερο εγκώμιο θα μπορούσε κανείς να επινόησει», παρατηρεί το συναξάριο της ημέρας, «παρά τη μαρτυρία και ανακήρυξη του Κυρίου γι’ αυτούς; Τον μεν ένα τον μακάρισε και πέτρα τον ονόμασε, επάνω στην οποία είπε ότι θα ιδρύσει την Εκκλησία Του. Για τον άλλον δε είπε ότι θα γίνει το σκεύος της εκλογής Του και ότι θα βαστάσει το όνομά Του ενώπιον τυράννων και βασιλέων».